Vaste baan

PHILIPS pakt de draad op. Na jaren van saneren wil het elektronicaconcern weer trendsetter worden op het terrein van de arbeidsverhoudingen in Nederland....

In de eerste honderd jaar van zijn bestaan bouwde Philips faam op als sociaal werkgever. Een baan bij Philips was goed voor verzorging van de wieg tot het graf. En dat was letterlijk het geval, want van huisvesting en studiebeurs tot sportvereniging - alles werd door Philips geregeld. Het bedrijf introduceerde als eerste de vrije zaterdag en de prijscompensatie, de automatische loonsverhoging die de inflatie compenseerde.

In de overlevingsstrijd zijn de afgelopen vijftien jaar veel van deze secundaire arbeidsvoorwaarden geschrapt. Ruim tienduizend oudere werknemers werden met vergulde regelingen aan de kant gezet, waarbij royaal gebruik werd gemaakt van de sociale-zekerheidswetten. Dat laatste gebeurde in die tijd op grote schaal, maar het is wrang dat juist Philips - dat de redding mede aan dit creatieve gebruik van collectieve voorzieningen dankt - steevast klaagt over de hoge kosten van de sociale zekerheid en het lage aantal werkende 55-plussers.

Nu Philips de tweede eeuw van zijn bestaan ingaat, wil het een nieuwe koers inslaan op het gebied van de arbeidsverhoudingen. Een baan bij Philips wordt een onzeker verblijf. Regelmatig van functie wisselen en permanent bijscholen luidt het nieuwe parool. De prestatie bepaalt de beloning. Tegelijk worden verlofregelingen verruimd.

Elke werknemer moet manager worden van zijn eigen Employability BV, zo zegt Philips. Is er geen volgende functie in het bedrijf voorhanden, dan is het dienstverband ten einde.

Daarmee tornt Philips aan de zekerheden van het contract voor onbepaalde tijd. De werknemer in Nederland behoort al tot de meest flexibele in Europa, of het nu gaat om de lengte van de werkweek, de regelmaat waarmee Nederlanders van baan wisselen, het flexwerk, uitzendarbeid of het werken in deeltijd.

Het contract voor onbepaalde tijd biedt zekerheid, rust, toewijding aan het bedrijf en is de basis voor loonmatiging. Vervalt die zekerheid, dan zal ieder voor zich financieel het onderste uit de kan willen halen. Want wie geen zekerheid heeft op werk en inkomen, zal een spaarpotje moeten aanleggen.

Voor het morrelen aan het contract voor onbepaalde tijd is het nog veel te vroeg. Scholing als voorbereiding op veranderingen in het werk of andere functies staat nog in de kinderschoenen. Employability is het stadium van de tekentafel nog niet ontgroeid.

Eerst moeten werknemers volop de kans krijgen om uitbater te worden van hun eigen talenten en hun Employability BV. Pas daarna kan vrijelijk worden gefilosofeerd over het einde van de vaste baan.

Meer over