'Vandaag gaan we Suriname Bouterse-paars kleuren'

Stemmen in Suriname: propagandisten van alle partijen die je brutaal op andere gedachten willen brengen. In de wijk Frimangron van Paramaribo legt een aanhanger van Desi Bouterses NDP breed lachend een arm om de schouder van een oude man. 'Meneer, zal ik u een paar dingen uitleggen?', zegt hij voordat de man het stembureau inloopt. 'Laat die man met rust!', briest een aanhanger van het oppositieblok V7. 'Hij is mans genoeg om zelf te beslissen.'

Willy Vonsee (83) brengt zijn stem uit in Paramaribo. Het was niet op Bouterses NDP.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Als oud-bevelhebber en president Desiré Delano Bouterse vandaag de parlementsverkiezingen wint, dan komt het voor een flink deel vanwege de goede organisatie van zijn NDP. En het enthousiasme van zijn aanhangers. Overal is het paars van de partij aanwezig: op straat, in toeterende auto's, op erfen, in winkels en natuurlijk bij de stembureaus. 'Vandaag gaan we het land Bouterse-paars kleuren', roept twintiger Urwen Sno bij stembureau 250 van Paramaribo.

De propagandisten van de andere partijen zijn ook present, maar niet massaal. 'Ik heb hier drie dagen geslapen', zegt NDP'er Patricia van Ommeren (45), wijzend op het veldbedje naast haar. 'We hebben hier gekookt, we zijn nooit weggegaan. Want vandaag mag écht niets mis gaan. Er mag niet gesjoemeld worden en alle NDP'ers moeten in alle rust hun stem uitbrengen op Desiré Delano, onze volkspresident.'

Bij stembureau 249, in de Johannes Mungrastraat, gaat het er minder hectisch en luidruchtig aan toe. Willy Vonsee (83) loopt rustig het terrein op. De NDP'ers gunt hij geen enkele blik. 'De NDP!', zegt hij op sarcastische toon. 'Nooit!' De chemisch technoloog behoort tot de oude generatie Surinamers die de 8 Decembermoorden en het militaire bestuur in de jaren tachtig nog hebben meegemaakt.

Winston Jesserun van DA'91, dat deel uitmaakt van het oppositieblok V7, gaat stemmen. 'Als Bouterse weg is bij de NDP, kunnen we praten over een eventuele samenwerking. Maar Bouterse is nu de NDP, dat is het grote probleem.'Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Belazerd

Stemmen op de NDP is voor hen geen optie, in tegenstelling tot veel jongeren. 'Ik heb 15 goede vrienden op het kerkhof liggen', zegt Vonsee, verwijzend naar de opposanten van het militaire regime die op 8 december 1982 werden geëxecuteerd. 'Ik heb ze allemaal persoonlijk gekend. En dan moet ik op de hoofdverdachte stemmen? Ben je belazerd.' Vonsee stemde op DA'91, de Surinaamse variant op D66.

Maar niet alle ouderen kunnen het bloed van Bouterse wel drinken. De rustige buurt van Vonsee toont ook aan dat het niet alleen de arme wijken zijn die op de NDP stemmen. Ilsemarie Monkou (69) komt het stembureau uitlopen en zegt meteen trots dat ze paars heeft gestemd. Oppositieleider Chan Santokhi vindt ze maar niks, want meneer is teveel gericht op zijn hindoestaanse achterban. 'Hij komt ook niet vriendelijk over', zegt de gepensioneerd medisch secretaresse.

Monkou somt de 'vele verworvenheden' op van vijf jaar Bouterse. Zoals de verhoging van de AOV, de Surinaamse AOW. Monkou: 'De president heeft het verhoogd van 225 naar 525 SRD per maand, zo'n 130 euro. Onder de vorige regering werd onze uitkering juist steeds minder waard. Je ziet echt vooruitgang in Suriname sinds Bouterse onze president is. Laat hij zijn werk afmaken. De vorige regering heeft te weinig gepresteerd.'

Bij de stembureaus 249 en 250 is het plotseling geel. Maar het zijn niet de aanhangers van oud-rebellenleider Ronny Brunswijk's ABOP die zijn gearriveerd. Het zijn de mensen van De Nieuwe Leeuw (DNL), een van de ruim 20 partijen die meedingen naar de kiezersgunst. DNL-leider Dharm Mungra probeerde het in 2010 ook, toen bij de BVD van Surinames rijkste man Dilip Sardjoe. De BVD haalde geen enkele zetel, ondanks een vermogen dat Sardjoe spendeerde aan de campagne.

Sardjoe stapte daarna over naar de NDP, zijn ondervoorzitter Mungra richtte een nieuwe partij op. En weer is het geloof groot dat het nu wél gaat lukken. Samen met andere kleine partijen probeert Mungra, onder de naam Mega Front, in het parlement te komen. 'Wij richten ons op de zwevende kiezers', zegt de DNL-leider. 'Die groep is op zoek naar een alternatief. En Mega Front is dat alternatief. Het is juist goed dat er zoveel partijen zijn in Suriname. Het geeft meer inhoud aan onze democratie. Suriname kent zes etnische groepen, tien religieuze. Je moet geen dictatuur hebben van één partij of één groep.'

In de straten van de hoofdstad knalt het NDP-liedje 'Nog 5' van Philla overal uit toeterende auto's, behangen met paarse partij-vlaggen en foto's van Bouterse. Zijn aanhangers vieren alvast, uren voor het sluiten van de stembureaus, de herverkiezing van 'Baas' Bouterse.

Ruim 300 duizend kiezers kunnen op meer dan twintig partijen stemmen. Vanwege afsplitsingen en politieke ruzies komen er elke verkiezing steeds meer partijen bij in Suriname.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
NDP-aanhangers lopen een stembureau binnen om hun stem uit te brengen. De partij is ervan overtuigd dat het een flinke overwinning zal boeken.Beeld anp
Aanhangers van de ABOP van oud-rebellenleider Ronny Brunswijk bij stembureau 250 van Paramaribo.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Meer over