Nieuws

Van scheldpartijen tot Hitler-snorren: Omtzigt beschrijft tegenwerking binnen CDA

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt voelt zich al vele jaren miskend, gekoeioneerd en gekwetst door zijn partij. Dat blijkt uit een document van 86 pagina’s dat hij enkele dagen geleden stuurde naar de commissie van CDA-prominent Liesbeth Spies.

Pieter Omtzigt tijdens een debat voor de Tweede Kamerverkiezingen in Den Haag in februari.  Beeld ANP
Pieter Omtzigt tijdens een debat voor de Tweede Kamerverkiezingen in Den Haag in februari.Beeld ANP

Die commissie onderzoekt in opdracht van het CDA wat er binnen de partij gebeurde vanaf de lijsttrekkersverkiezing van zomer 2020 tot aan de slecht verlopen verkiezing van maart 2021.

Omtzigt zit al enkele maanden overspannen thuis en meldde zich twee weken geleden ziek. Bij de verkiezingen haalde hij 342 duizend voorkeurstemmen.

Het document bevat voorbeelden van scheldpartijen waarin Omtzigt het mikpunt is. Zo bevat het screenshots waarin over hem als ‘focking eikel met die Nazi-posters’ wordt geschreven. In gesprekken tussen fractiemedewerkers en partijleden wordt hij een ‘ongelooflijke klootzak’, ‘teringhond’ en ‘echt gestoord’ genoemd. Het document bevat ook getuigenissen van bij name genoemde kandidaat-Kamerleden die in hun gesprek met de selectiecommissie moesten vertellen of ze bij de lijsttrekkersverkiezing op Omtzigt hadden gestemd. Een van hen vertelt te vermoeden dat zijn keuze voor Omtzigt een negatieve invloed op zijn plek op de lijst had.

Kort na de teleurstellende verkiezingsuitslag zei een fractiemedewerker in een digitaal bericht dat de nederlaag de schuld van de campagne van Omtzigt was. In de ‘warroom’ van het CDA zouden Hitler-snorren op de billboards van Omtzigt zijn getekend, waarna die werden verbrand. Omtzigt kon wegens ziekte maar zeer beperkt aan de campagne deelnemen.

Omtzigt benoemt die waslijst aan onheuse bejegeningen als ‘processen die voor een verwijdering zorgen en een omgeving waar ik me niet altijd gewaardeerd voel en op een aantal momenten zelfs ronduit onveilig’.

Lijsttrekkersverkiezing

Uit het document blijkt ook dat Omtzigt zich nog niet neerlegt bij de nipt van Hugo de Jonge verloren lijsttrekkersverkiezing. Hij zegt minstens vier mensen te hebben gesproken die op hem zeiden te hebben gestemd maar de bevestiging kregen een stem op De Jonge te hebben uitgebracht. In de grensregio’s zou het lastig zijn geweest te stemmen. Team Omtzigt zou herhaalde malen vergeefs om toezicht door een notaris bij de verkiezing hebben gevraagd.

Omtzigt schrijft ook dat hij met partijvoorzitter Ploum de afspraak had dat ‘als Hugo onverhoopt wegvalt, ik dan lijsttrekker word’. Als De Jonge later inderdaad terugtreedt, wordt alsnog Wopke Hoekstra gevraagd. Voor de camera’s gaat Omtzigt dan akkoord met die lijsttrekkerswisseling. In zijn document beschrijft hij het heel anders: ‘Ik ben ziedend, omdat ik de tijd niet kreeg die Wopke nu wel wordt gegund. Ondanks de belofte van Rutger (Ploum, red.) ben ik op onheuse wijze gepasseerd als lijsttrekker.’

Ander oud zeer is dat hij in de Kamerfractie na de verkiezingen van 2017 zijn geliefde portefeuille Financiën kwijtraakt. Hij treedt wel toe tot het fractiebestuur, maar mag, ondanks herhaaldelijke verzoeken, niet aanwezig zijn bij het wekelijkse bewindspersonenoverleg met CDA-kabinetsleden. ‘Soms heb ik het gevoel dat ik kennelijk niet goed genoeg ben en me nog meer bewijzen moet, waardoor ik nog harder ga werken’, schrijft Omtzigt.

‘CDA onwaardig’

Over de gang van zaken in de partij schrijft hij: ‘Bij een aantal processen lijken persoonlijke vriendschappen en loyaliteit veel te veel de overhand te hebben boven professionele samenwerking.’ Zo is Omtzigt het er niet mee eens dat hij wegens belangenverstrengeling uit de verkiezingsprogrammacommissie moet als hij kandidaat lijsttrekker wordt. Dan moeten de kandidaten De Jonge en Mona Keijzer er ook uit, vindt hij. Het document bevat veel voorbeelden waarbij Omtzigt zich voor het blok gezet voelt. Zo komt de ‘new deal’ die Hoekstra als lijsttrekker lanceert, voor hem ‘volledig uit de lucht vallen’.

Omtzigt stelt dat het CDA keer op keer verkiezingen verliest, maar dat de wijze waarop híj politiek bedrijft wél aanslaat, ‘niet alleen bij de CDA-achterban, maar ook bij hen die normaal gesproken niet op het CDA stemmen’. Daar moet de partij over nadenken, vindt Omtzigt, die bang is dat de koers van de partij in toenemende mate wordt bepaald door buitenstaanders en lobbyisten. ‘Er is een paradox tussen de wijze waarop het CDA intern met mij is omgegaan in de afgelopen periode en de weerklank die mijn optreden voor het CDA in de Kamer en in media bij de kiezer vindt.’

Het vertrouwelijke document kwam naar buiten via dagblad de Limburger. Interim-voorzitter Marnix van Rij laat weten dat het stuk van Omtzigt zal worden betrokken bij de evaluatie van de verkiezingen. De uitspraken over Omtzigt noemt hij ‘CDA onwaardig’. ‘Daar neem ik als voorzitter met kracht afstand van.’ Commissievoorzitter Spies zegt dat het stuk nog niet door de commissie is besproken. Het rapport moet voor het zomerreces klaar zijn.

Meer over