Nieuws

Van salsapandemie tot smaad: polemiek tussen viroloog Van Ranst en dansleraar Engel escaleert verder

De polemiek tussen de Belgische viroloog Marc Van Ranst en dansleraar Willem Engel loopt verder uit de hand: Engel klaagt de wetenschapper aan voor smaad en laster.

Viroloog Marc Van Ranst.  Beeld BELGA
Viroloog Marc Van Ranst.Beeld BELGA

Marc Van Ranst steekt zijn mening niet onder stoelen of banken. Zo gaat hij niet ‘met extreem-rechtse mensen en virusontkenners in debat’, zei de viroloog onlangs in een interview met Het Financieele Dagblad. Van Ranst meent dat iemand als Willem Engel, die met zijn actiegroep Viruswaarheid tegen de coronamaatregelen strijdt, te veel ruimte krijgt in Nederland, ‘terwijl zijn kennis over het virus nihil is’. De opmerking over extreem-rechts levert Van Ranst nu een aanklacht op wegens smaad en laster, schrijft het AD, dat de aangifte heeft ingezien.

Engel vindt dat de viroloog hem en zijn beweging Viruswaarheid in een kwaad daglicht zet en ten onrechte afschildert als een extremist. Engel en zijn volgers ontkennen onder meer de ernst van het coronavirus en de werking van maatregelen en vaccins. Engel, die voor het uitbreken van de coronacrisis een dansschool runde in Rotterdam, noemt zichzelf een scepticus en geen virusontkenner.

Salsapandemie

De aangifte volgt na een polemische periode. Op Twitter kruisen de twee al langer de degens. Engel verweet Van Ranst dat hij mensen angst aanjaagt met zijn waarschuwende berichten over het virus. Van Ranst schreef onder meer terug dat Engel ‘niet het scherpst geslepen potlood in de pennendoos’ is.

Ook tweette hij: ‘Wanneer we ooit geconfronteerd worden met een salsapandemie, ga ik met veel plezier luisteren naar wat jij als dansleraar te zeggen hebt. Echter, op dit moment geef ik geen flying fuck om wat jij uitkraamt, en Nederland zou dat best ook niet doen.’

Hier ging internetondernemer Alexander Klöpping mee aan de haal. De interactie tussen Van Ranst en Engel verdiende volgens hem ‘het grootst mogelijke publiek’. Hij startte een crowdfunding om de tweets op abri’s in het hele land te krijgen. Daar slaagde hij ruimschoots in en de grap over de salsapandemie kwam door heel Nederland te hangen.

Overigens waren dansplagen, ook wel choreomanie genoemd, een terugkerend fenomeen tussen de 14de en de 17de eeuw. Daarbij gingen mensen onophoudelijk dansen, met uitputting en soms de dood tot gevolg. Sommige historici denken dat zulke vormen van massahysterie reacties waren op hongersnoden en ziektes.

‘Je mag weer naar buiten’

Na de commotie over de salsapandemie was de internetruzie tussen de twee allerminst bekoeld. Engel oogstte forse kritiek met een tweet waarin hij zei met de extreem-rechtse Belgische militair Jürgen Conings te hebben gebeld. ‘Je mag weer naar buiten.’ Van Ranst zit nog steeds ondergedoken vanwege de voortvluchtige Conings, die het op de Belgische overheid en virologen heeft gemunt wegens het coronabeleid en een aanslag beraamde.

Ook nu hij is ondergedoken, laat Van Ranst nog steeds het achterste van zijn tong zien. Deze week baarde de viroloog opzien door zich op de chatapp Telegram te mengen in een discussie tussen landgenoten die de extremistische militair steunen. ‘Niveau nihil, maar ja, wat hadden we verwacht van een groepje terroristenondersteunders’, schreef Van Ranst in de groep ‘Als 1 man achter Jürgen’.

Dat kwam hem op forse kritiek te staan. Bovendien is het gevaarlijk om die mensen uit te dagen, vonden sommigen. ‘Niet verstandig’, concludeerde hij ook zelf achteraf. Maar argumenten dat hij uit veiligheidswege zijn mond maar moet houden, wuifde hij weg. ‘Ik laat me niet de mond snoeren, anders wint de intimidatie.’

Cassante communicatie

De polemiserende houding van Van Ranst, een van de belangrijkste adviseurs bij de Belgische aanpak van de pandemie, komt voor Nederlanders wellicht als een verrassing. Maar in België staat hij erom bekend. ‘Als Marc Van Ranst spreekt, piekt de bloeddruk van menig Vlaming’, kopte Belgische krant De Morgen.

Een profilerend stuk in het dagblad gaat dieper in op de ‘cassante communicatie’ die zo typerend is voor de viroloog en waarmee hij ook voor de coronacrisis rechts Vlaanderen op de kast joeg. Net als nu leverde zijn uitgesproken mening doodsbedreigingen op, vooral uit extreem-rechtse hoek, aldus de viroloog.

Toen Van Ranst vorig jaar juli te gast was bij praatprogramma Op1, vertelde hij daarover. ‘In België keer ik me ook tegen racisme en xenofobie. Sommige mensen vinden dat geen leuke houding van mij.’ Voor de coronapandemie was Van Ranst griepcommissaris bij de Vlaamse overheid. Zijn ongezouten kritiek op de rechtse N-VA, die de Vlaamse regering aanvoert, maakte hem ook buiten die rol een publiek figuur.

Door de pandemie is de dynamiek nu wel anders. De Morgen noteert dat Van Ranst en andere experts de vrijheid opeisen ‘om én het beleid te adviseren én te bekritiseren zodra een politieke beslissing is genomen’. Een dubbele houding die ‘wel eens aversie en frustratie’ opwekt.

Meer over