ANALYSE

Van Miltenburg nog niet in veilige haven

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg gaat morgen opnieuw in gesprek met het GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman. De voorzitter deed vorig jaar aangifte van het lekken van namen van kandidaten voor de functie van Nationale Ombudsman. Voortman werd (ten onrechte) de verdachte. Deze week eiste zij opheldering. En totdat Van Miltenburg vier knellende vragen heeft beantwoord, blijft de zaak haar achtervolgen.

Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg loopt door het Tweede Kamergebouw na afloop van een gesprek met GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman en fractievoorzitter Bram van Ojik van GroenLinks. Beeld anp
Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg loopt door het Tweede Kamergebouw na afloop van een gesprek met GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman en fractievoorzitter Bram van Ojik van GroenLinks.Beeld anp

Wie lekte de namen van de kandidaten?

Dat weten we niet. Een anonieme tipgever mailde een lijst met kandidaten naar de NOS, maar dat kunnen veel mensen geweest zijn. Het Openbaar Ministerie kwam er na maandenlang onderzoek niet uit. Linda Voortman werd volledig vrijgepleit. Zij had weliswaar inzage in een lijst met kandidaten - en sprak daarover binnen haar fractie - maar de namen die gelekt werden naar de NOS kwamen van een ander lijstje dat ook circuleerde in kringen rond de selectiecommisie. 'Ik kón niet het lek zijn', zegt Voortman daarom. Dat zegt ook het OM: 'Voortman kan geen wetenschap hebben gehad van een van de namen die werden genoemd.'

Er waren Kamerleden die wél de juiste kennis hadden. Zoals de leden van de 6-koppige selectiecommissie. Zij ontkennen desgevraagd ook. De recherche sprak met commissievoorzitter Magda Berndsen, maar dat leverde niks op. 'De NOS had ook namen die zelfs wij niet kenden', aldus het commissielid Madeleine van Toorenburg.

Waarom meldde Van Miltenburg de ontlastende informatie over Voortman niet bij de recherche?

In de aangifte die Van Miltenburg alsnog deed, noemde ze alleen het gesprek dat ze had gehad met Voortman en GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik. Daarin had Voortman opgebiecht dat zij over de namen die zij wel kende had gesproken binnen haar fractie. De recherche deed vervolgens maandenlang onderzoek, specifiek naar Voortman, en pleitte haar vervolgens vrij.

Op dit punt wil Voortman opheldering van de Kamervoorzitter. Waarom pleitte die haar niet vrij? Blijkens de aangifte heeft de voorzitter de rijksrecherche ook niet op het spoor gezet van het bestaan van de twee verschillende lijstjes. De vraag van Voortman: vergat de voorzitter dit of was het kwade opzet? Hierover heerst ook in het dagelijks bestuur van de Kamer, het Presidium een ongemakkelijk gevoel. Zo ongemakkelijk, dat de landsadvocaat is gevraagd of van Miltenburg haar boekje te buiten is gegaan. Hij concludeerde deze week dat ze binnen haar mandaat is gebleven.

Wie lekte er naar De Telegraaf?

Er is een tweede lek in deze affaire. Het gesprek waarin Voortman haar loslippigheid opbiechtte, belandde bij De Telegraaf. De krant meldde ook dat Voortman door de Rijksrecherche werd verdacht. Ook informatie uit een gesprek tussen Van Miltenburg en GroenLinks-leider Van Ojik stond in de krant.

Uit het feitenrelaas dat het Presidium woensdagavond publiceerde, blijkt dat er meer kandidaten die achter dit lek kunnen zitten. Niet alleen Van Miltenburg. Nieuw feit is dat zij haar gesprek met Voortman besprak met haar fractievoorzitter Halbe Zijlstra, in zijn hoedanigheid als voorzitter van Kamercommissie Inlichtingen en Veiligheidsdiensten. Het presidium komt in de feitenopsomming daarna tot de volgende conclusie: `N.B.: 's avonds informatie bij de Telegraaf bekend.'

Wat heeft Van Miltenburg voor actie ondernomen nadat bekend was dat Voortman van alle blaam was vrijgesproken?

Niets, volgens leden van het presidium. Voortman is niet benaderd nadat zij in december 2013 was vrijgesproken na een half jaar te zijn verdacht van het schenden van het ambtsgeheim. In het presidium is daarover na het kerstreces enkele malen vergaderd. Sommige leden vonden het sjiek als aan Voortman excuses zouden worden aangeboden. Volgens bronnen in het Presidium was de reactie van de kamervoorzitter steeds: 'Ik heb niets fout gedaan, waarom zou ik?'

Het Presidium heeft de kwestie nu teruggelegd bij Van Miltenburg. Zij moet er persoonlijk voor zorgen dat Voortman antwoorden krijgt waarmee zij genoegen neemt. Voortman en de fractievoorzitters in de Kamer willen niet speculeren over wat er gebeurt als Van Miltenburg daarin vandaag niet slaagt.

Meer over