Van Lith spant duivelse valstrik voor boze fee

In de sprookjesachtige behuizing van het witte kasteel dat fungeert als het raadhuis van Vught, werd zondag een sprookjesachtige dampartij gespeeld....

Van onze verslaggever

Roelf Ridderikhoff

VUGHT

Glunderend namen Van Lith en Sijbrands, sinds een jaar haar trainer, de felicitaties in ontvangst nadat ze met een duivelse truc de boze fee tot overgave hadden gedwongen. In een zeer bijzondere partij bracht Van Lith de stand in de match om de wereldtitel weer in evenwicht: het resultaat van huisvlijt, maar tegelijk een staaltje Russische roulette dat in het wedstrijddammen zijn weerga niet kende.

'Drie jaar geleden heb ik die valstrik ontdekt, maar ik ben nooit in de gelegenheid geweest hem in de praktijk te brengen', onthulde de bijna bedeesde ex-wereldkampioen Sijbrands. 'Vanmorgen nog hebben we de variant doorgenomen. Hij is zo bijzonder omdat wit in het begin allemaal gedwongen zetten moet doen en zwart op een gegeven moment bewust een verliezende zet doet. Daar is veel moed voor nodig. Ik vind het grandioos dat Karen dat heeft aangedurfd.'

Dat de varianten duizelingwekkend zijn, is dan al gebleken in de commentaarzaal, waar zo'n twintig toeschouwers de strijd volgen, onder wie de innemende en nog altijd kwieke Piet Roozenburg, een halve eeuw geleden veelvoudig wereldkampioen.

'Laat maar zien', zegt hij monter tegen de commentator bij de zoveelste variant. En na afloop: 'Partij van de eeuw wil ik niet zeggen, maar het doet me wel denken aan de spektakelstukken van Ghestem. Een zeer opzienbarende partij, een bloedstollende variant.'

Terwijl de toeschouwers tijdens het gevecht tussen de houdster van zeven wereldtitels en deelfvoudige Nederlandse kampioene tussen hoop en vrees worden geslingerd, zitten de beide kemphanen boven in een sfeerrijke torenkamer, verscholen achter stenen bogen, stil tegenover elkaar. Karen van Lith (30) steekt af en toe een sigaret op. Zoja Goloebjeva (29) zit roerloos als een roerdomp naar het bord te staren. Het strijdgewoel is onzichtbaar.

Vooral als Van Lith even wegloopt is het tafereel met recht een tableau vivant, waarin alleen de ogen van Goloebjeva over het bord flitsen en slechts het tikken van de klok te horen is. Het rekenwerk dat ze moet verrichten is gigantisch. Van Lith heeft het 's morgens allemaal al op het bord gehad en kan alleen maar hopen dat haar opponente voor de schijnbaar logische voortzetting kiest.

Sijbrands is op van de zenuwen. Op een van Roozenburg geleend zakspelletje toont hij verstolen de valkuilen en de slotstelling. Hij moet het even kwijt, maar geeft het consigne niets te verklappen.

De partij mag dan al bijzonder zijn, de match is dat ook. Niet eerder speelde een Westeuropese om de wereldtitel, altijd waren het vrouwen uit Oost-Europa die elkaar de titel betwistten. In 1989 speelden beiden eens een oefenmatch, die de Letse met minimaal verschil won. Sindsdien kwamen ze zes maal remise overeen.

De alomtegenwoordige staatssecretaris van Sport, Erica Terpstra, hield bij de opening een toespraak, dat vertelde al iets over het belang van de match. Persoonlijke betrokkenheid toonde de bewindsvrouwe door 's avonds op te bellen om te vernemen hoe het op die eerste dag was afgelopen.

Halverwege de partij kan Sijbrands de spanning niet meer aan en verlaat hij het paleis. Op het demonstratiebord kondigt zich de nederlaag van de ijskoude Letse fee al aan. De slotstelling is bereikt die Sijbrands eerder op het zakspelletje toonde. 'Waarom geeft ze nou niet op', klinkt het uit de zaal.' Ze kan het zelf nog niet geloven', is het antwoord.

Als dan eindelijk de uitgestoken hand op het videoscherm verschijnt, klinkt er spontaan applaus. Even later zijn er de gelukwensen. En Van Lith's nuchtere woorden: 'Nou prima natuurlijk. Gisteren heb ik te lang op winst gespeeld. Vandaag was alles voorbereid. Het hield een enorm risico in, maar in het setsysteem maakt het niet uit met hoeveel je verliest. Daarom moest ik het risico wel nemen. Maar het was wel verschrikkelijk moeilijk om Goloebjeva niet te laten merken dat ik alles al wist.'

De Vughtse sportvrouw van het jaar trouwt over vier maanden in hetzelfde paleis als van de match, zij het met een andere prins. Het mooiste huwelijksadeau heeft ze zichzelf alvast gegeven.

Meer over