Nieuws

Van leningen afsluiten tot inloggen op Facebook: Brussel wil dat het straks kan met Europese Digitale Identiteit

Een digitaal Europees identiteitsbewijs waarmee je in de hele EU een auto kunt huren en een bankrekening kunt openen. En waarmee je bovendien kunt inloggen bij grote platformen als Facebook, zodat die minder persoonlijke data kunnen vergaren. Dit wil de Europese Commissie invoeren.

Volgens Eurocommissaris Margrethe Vestager geeft het Europese identiteitssysteem burgers meer controle over hun eigen data. Beeld EPA
Volgens Eurocommissaris Margrethe Vestager geeft het Europese identiteitssysteem burgers meer controle over hun eigen data.Beeld EPA

Donderdag presenteerde de Commissie een wetsvoorstel voor een Europese Digitale Identiteit, bedoeld voor alle inwoners en bedrijven in de EU. Het systeem moet het makkelijker maken om zaken in het buitenland te regelen, van het aanmelden voor een opleiding tot het aanvragen van een lening. Ook is het een poging om de macht van grote techbedrijven in te perken. De Commissie Europese wil dat burgers meer controle krijgen over welke data ze delen.

Op dit moment hebben meerdere lidstaten al een digitaal identiteitsbewijs; denk aan de Nederlandse DigiD. Deze systemen verschillen van elkaar en werken in veel gevallen niet samen, waardoor de EU het nodig acht met een Europa-brede oplossing te komen.

De Europese Digitale Identiteit is te koppelen aan nationale identiteitsbewijzen, zoals id-kaarten en rijbewijzen. Naast een identiteitsbewijs, moet het ook fungeren als ‘wallet’, een opslagplek van persoonlijke gegevens en officiële documenten, zoals schooldiploma’s, huwelijksaktes of doktersrecepten. Zo kun je in de hele EU bewijzen dat je bent wie je zegt te zijn en benodigde documenten in één moeite meesturen. Gebruikers moeten zelf kunnen aangeven welke data ze delen.

Dit alles moet onder meer beschikbaar komen via een smartphone-app. Gebruik wordt niet verplicht. De Commissie benadrukt het belang van gebruikersgemak: een onhandig of onoverzichtelijk systeem is bij voorbaat kansloos.

Google en Facebook

‘Zeer grote platformen’ zijn in het plan verplicht om het Europese identiteitsbewijs te accepteren als inlogmiddel. Dit zijn volgens een eerdere definitie van de Commissie platforms met meer dan 45 miljoen gebruikers (meer dan 10 procent van de bevolking van de EU). Eurocommissaris Margrethe Vestager noemde Google en Facebook als voorbeelden. Je hoeft met hen alleen te delen wie je bent, geen extra data, zei ze.

Het verzamelen van persoonlijke data gekoppeld aan gebruikersaccounts is een belangrijk verdienmodel voor deze bedrijven. Zo kunnen ze een advertentieprofiel opbouwen om persoonlijk afgestemde advertenties te tonen.

Bovendien is het op een groot aantal apps en websites mogelijk in te loggen met een Facebook- of Googleaccount. Hierdoor kunnen de bedrijven gebruikers ook buiten hun eigen platform volgen. Mochten Europese burgers massaal overstappen naar een Europees inlogsysteem, dan lopen bedrijven ook hierom mogelijk veel data mis.

Goedkeuring

De Europese Commissie kan wetsvoorstellen indienen, maar daarmee is het plan er nog niet door. Er volgen onderhandelingen met de lidstaten en het Europees Parlement, die goedkeuring moeten verlenen. De Commissie hoopt de lidstaten in de herfst van 2022 op één lijn te hebben over de technische details, zodat een pilot tegen die tijd van start kan gaan. Veel details op gebied van beveiliging en privacy moeten nog worden uitgewerkt.

Paul Tang, Europarlementariër namens de PvdA en onder meer actief op het vlak van databescherming, heeft positief gereageerd op het voorstel. Volgens hem leidt een Europese online identiteit tot een veiliger internet, onder meer doordat kinderen niet zomaar alcohol en tabak kunnen kopen.

Ook denkt hij dat het plan tegenwicht kan bieden aan de datavergaring van grote techbedrijven. ‘Een publiek systeem brengt een einde aan dit hamstergedrag, kan betrouwbare overheidscommunicatie garanderen en geeft ons de soevereiniteit over onze data terug.’