Van Langen balanceert op rand

Hoe groot ook de tegenspoed, Ellen van Langen verloochent zelden haar opgewektheid. Maar gisteren stond een tekening van tranen op haar gezicht....

Voor het eerst in vijf jaar had de Olympisch kampioene zich weer eens gemengd in het doorgaans ondermaatse gewoel van de nationale titelstrijd. Bij gebrek aan een buitenlands alternatief maar ook omdat Stella Jongmans en Esther Goossens zeker niet de minste sparingpartners waren.

Nog maar betrekkelijk kort geleden, in Parijs, had Van Langen haar zoveelste rentree gemaakt. Wedstrijden in Londen en Nice waren gevolgd en de resultaten werden steeds overtuigender. Ze verloor dan wel, van Letitia Vriesde of de Russin Rogatsjova, maar de limiet voor het WK kwam als vanzelf. Ze is nu eenmaal een begenadigd atlete, met zó veel pure aanleg dat ze schijnbaar noodzakelijke stappen kan overslaan. Het is al bijna weer vergeten maar ook aan haar Olympische triomf in 1992 ging een blessureperiode vooraf. Ook toen was haar nauwelijks tijd gegund voor de gewenste voorbereiding.

Zaterdag was de lichtheid van Van Langens lopen eindelijk weer in eigen land te aanschouwen. Eerder had ze zich met een ongemak aan de voet voor Kerkrade en Hengelo moeten afmelden. Ze leek tijdens de series van de NK de eerste ronde nog wat moeilijk op gang te komen maar plotseling was er op het laatste stuk weer die typische dans naar de finish, alsof de aanraking met het kunststof steeds korter en effectiever werd.

'Iets van pijn' had ze wel gevoeld, maar ach, wat stelde het voor? Zonder klachten lopen? Ze kon zich die weelde al lang niet meer herinneren. Van Langen verheugde zich op de finale. Tot het uiterste zou ze niet hoeven gaan maar een waardevolle test zou het zeker worden. 'Ritme opdoen' was het adagium van trainer Frans Thuys. Het kwam er niet van.

's Morgens lag een pees op de bovenvoet dwars, zó dwars dat er spoedoverleg gevoerd moest worden tussen Thuys, arts Peter van Gouwen en Ellen van Langen zelf. 't Is altijd dezelfde ellende, blessures die elkaar uitlokken. Een gevoelige plek wordt gespaard, de lichaamspositie wordt geforceerd iets bijgesteld, en een andere gevoelige plek wordt geraakt en overbelast.

Het advies van Van Langens beraders luidde dat ze uit veiligheidsoverwegingen van de finale af moest zien. Het was een slag in haar gezicht. 'Met twee gebroken benen zou ze nog willen lopen,' schetste Thuys haar gemoedstoestand. Maar er zat niets anders op dan wederom te capituleren voor de deskundigen.

Vier dagen rust en intensieve behandeling zijn onvermijdelijk. Misschien kan Van Langen zaterdag dan weer in Hechtel en vervolgens in Monte Carlo aantreden. Maar 'meer dan ooit balanceren we op de rand', erkende Thuys. Het wordt opnieuw een wedren met de klok en juist omdat Van Langen niet voor een nederige klassering naar Gothenburg wil, wordt het krap, heel krap. Waarbij opviel dat Thuys die nooit anders dan goud in het vizier had, de eerste plaats bij het WK al vergeven had, aan de Mozambiquaanse Mutola. Nog niet lang geleden zou hij nooit in overgave bij voorbaat hebben berust.

Het talent van Van Langen lijkt ook haar handicap. Toen ze Olympisch kampioene werd, had ze een trainingsbasis van slechts vier, vijf jaar. Haar musculatuur was misschien te kwestbaar, te gevoelig, althans niet weerbaar genoeg geworden. Nadat ze in 1990 tijdens de EK van Split volkomen onverwacht vierde was geworden, protesteerde haar fysionomie een jaar later in Tokyo, bij de WK, zo ernstig dat het een zinloze missie werd. 'Barcelona' werd een jaar later in alle opzichten bijzonder. En niet in de laatste plaats omdat ze ineens een hyperbelasting aankon. Een fantastische 'Westeuropese' tijd liep ze er en Thuys speculeerde al op een wereldrecord-zonder-doping. Maar elke inspanning op superniveau leek daarna een grotere aanslag op Van Langens lijf te zijn.

In 1993 was ze bijna het gehele seizoen uit de roulatie, ze werd waarschijnlijk de snelste acquajogster ooit. En vorig jaar herhaalde zich ongeveer de geschiedenis van Tokyo.

In Helsinki, aan de vooravond van de EK, moest ze op medisch advies afzien van haar optreden. Een optreden waarnaar ze gehunkerd had. Zoals ze ook hunkert naar de WK van Gothenburg.

De deelname daaraan is vermoedelijk nog niet van de baan maar de angst voor een nieuwe tegenslag is natuurlijk opnieuw toegenomen. Bovendien wordt ook het uitzicht op een tweede Olympische triomf langzamerhand vertroebeld. Het lopen van grote wedstrijden, het overtuigen in grote toernooien is in de huidige atletiek noodzakelijk geworden om internationaal bij te blijven. Elk gemist toernooi is in dat opzicht een tree omlaag.

De KNAU klampt zich sinds 1992 terecht aan Van Langen vast. De Hilversumse leek ook in Gothenburg de enige te worden die nog aanspraken zou kunnen maken op een ereplaats. Het is zelfs de vraag of enige ander afgevaardigde een finaleplaats kan halen. Voornaamste kandidate lijkt Stella Jongmans die op hetzelfde onderdeel uitkomt. Jongmans behaalde gisteren bij ontstentenis van Van Langen een afgetekende zege op de 800 meter.

Het leek nog zowat het enige nummer waarop het perspectief niet uiterst smal was. Maar zelfs op die 800 meter is, nog afgezien van Van Langens malheur, windstilte ingetreden. In de benen van Esther Goossens leek de kracht te schuilen die Jongmans misschien nog iets te kort komt, maar ze was al blij dat ze het NK ontspannen had kunnen lopen. Goossens had het WK al uit haar hoofd gezet.

De verhuizing naar Utrecht, een gewijzigde training, kortom een combinatie van factoren had haar teruggeworpen. Goossens kwam tot de ontdekking dat 'stressen' te veel energie kostte. Ook in dat opzicht kan ze nog in de leer bij Van Langen. Want opnieuw verdrong die haar aanvankelijke tranen. En opnieuw zal die het evenwicht pogen te vinden tussen wanhoop, wil en volharding. Het is een gedrevenheid die zeldzaam is geworden in de Nederlandse atletiek.

Meer over