Van der G.'s gebiedsverbod en enkelband van de baan

De moordenaar van Pim Fortuyn heeft het kort geding over versoepeling van zijn vrijheidsvoorwaarden deels gewonnen. Het OM gaat in beroep.

AMSTERDAM - Leefbaar Rotterdam roept het Rotterdams college van B en W op zich 'tot het uiterste' in te spannen voor een permanent gebiedsverbod voor Volkert van der G. in Rotterdam. De moordenaar van politicus Pim Fortuyn won woensdag deels een kort geding dat hij tegen de staat heeft aangespannen. De rechtbank in Den Haag heft zijn gebiedsverbod op. Voortaan mag Van der G. zich vrij bewegen in de gemeenten Rotterdam, Hilversum, Tilburg, Den Haag en Krimpen aan den IJssel. Ook hoeft hij zijn enkelband niet meer te dragen.

'Dit is verbijsterend', zegt fractievoorzitter Luuk Wilson van Leefbaar Rotterdam over het vonnis. 'Eerst is de inzet van het Openbaar Ministerie levenslang, dat wordt 18 jaar cel, die 18 worden er uiteindelijk maar 12 met voorwaarden en die voorwaarden vallen er nu deels af. Bizar.'

Wilson verwacht niet dat Van der G. 'morgen hier in Rotterdam komt winkelen - dan valt heel Rotterdam van zijn stoel'. Dit kort geding is volgens de fractievoorzitter 'gewoon Volkerts zoveelste poging om ons rechtssysteem te tarten'.

Rotterdam verbood Van der G. eerder een treinoverstap in Rotterdam, toen hij zijn familie in Zeeland ging bezoeken, hoewel hij daarvoor van de overheid toestemming had gekregen. De gemeente wil niet op het rechterlijk vonnis reageren. Ook op de oproep van Leefbaar Rotterdam voor een permanent gebiedsverbod onthoudt de gemeente zich van commentaar totdat schriftelijke vragen van de fractie hierover zijn beantwoord.

Het Openbaar Ministerie, dat de vrijheidsvoorwaarden van Van der G. had bedongen, gaat tegen het vonnis in beroep. 'Wij achten de locatieverboden van belang als beperking van het risico op recidive', zegt een woordvoerster. Volgens haar biedt de motivering van de rechtbank voldoende aanknopingspunten om dit vonnis aan te vechten. Advocaat-generaal Remco van Tooren stelt dat de locatieverboden in relatie staan tot de feiten die zijn gepleegd. 'De samenleving kan heftig reageren als Van der G. in de omstreden plaatsen komt. Wij kunnen niet voorspellen hoe Van der G. op die emoties gaat reageren. Daarom achten wij het gebiedsverbod relevant en proportioneel.'

Volkert van der G. kwam afgelopen mei voorwaardelijk vrij nadat hij zijn straf - 18 jaar cel - voor tweederde had uitgezeten. Hij kreeg een wekelijkse meldplicht bij de reclassering opgelegd, een enkelbandplicht, een gebiedsverbod en mag niet met nabestaanden en de pers praten.

Volgens de rechtbank in Den Haag staan de enkelband en het gebiedsverbod niet in verhouding tot het beoogde doel, namelijk bescherming van de samenleving. Van der G.'s advocaat Stijn Franken had op de zitting betoogd dat deze voorwaarden een extra straf zijn, omdat uit onderzoek is gebleken dat het recidivegevaar heel klein is. Franken krijgt daarin van de rechter gelijk. Het contactverbod met de nabestaanden en de media blijft gehandhaafd, omdat dit volgens de rechtbank 'onnodige maatschappelijke onrust kan veroorzaken'. Ook moet de veroordeelde zich blijven melden bij de reclassering. Deze vrijheidsvoorwaarde is 'redelijk en niet onnodig verzwarend', aldus de rechter.

Theo de Roos, raadsheer en emeritus-hoogleraar strafrecht en strafprocesrecht, noemt het oordeel van de rechter 'moedig'. Het argument van de landsadvocaat dat Van der G. bij zijn vrijlating heeft ingestemd met de omstreden voorwaarden, houdt volgens De Roos geen stand: 'Hier was geen sprake van een reële onderhandelingssituatie. Je hebt geen keuze, je stemt in of je mag de gevangenis niet uit.'

Hoogleraar reclassering Peter van der Laan benadrukte op Radio 1 dat de bewegingsbeperkende voorwaarden van Van der G. 'natuurlijk niet' voor de resterende 6 jaar van zijn aanvankelijke straf gelden. 'Als dit kort geding zich niet had afgespeeld, dan zou over een maand of wat die enkelband ook af zijn gegaan. Enkelbanden en locatieverboden worden in z'n algemeenheid zelden langer dan een periode van zes of negen maanden toegepast.'

Volgens de gemeente Apeldoorn, waar Van der G. nu woont, hebben zijn vrijheidsvoorwaarden geen rol gespeeld bij de toewijzing van een huis. 'Burgemeester Berends blijft van mening dat elk mens recht heeft op een woning', aldus een woordvoerder.

undefined

'UITSPRAAK RECHTER IS IN ééN WOORD: SCHANDALIG!'

PVV-leider Geert Wilders vatte zijn verontwaardiging over de opgeheven beperkingen van Volkert van der G. kernachtig samen. Hij twitterde: SCHANDALIG!

VVD-Kamerlid Ard van der Steur via Twitter: 'Uitspraak inzake Van der G. lijkt me voor de nabestaanden moeilijk te accepteren.'

Tweede Kamerleden Louis Bontes en Joram van Klaveren van Voor Nederland: 'De uitspraak van de rechter is verbijsterend. Hier is sprake van een rechterlijke dwaling. De moordenaar van Pim Fortuyn kan niet genoeg in zijn bewegingsvrijheid worden beperkt.'

Fortuyns voormalige chauffeur Hans Smolders: 'De belangen van de slachtoffers worden te grabbel gegooid. Hij heeft niet het besef wat hij heeft aangericht. Hij had het besef moeten hebben wat hij heeft gedaan. Zijn die 'kleine beperkingen' nu zo onoverkomelijk?'

Marten Fortuyn: 'Ben zeer teleurgesteld en er niet blij mee. Onverstandig van hem om naar de rechter te stappen. Hij verhoogt hiermee zijn eigen risico om te grazen te worden genomen.'

undefined

Meer over