Nieuws

Van der Burg gaat in tegen veiligheidsregio’s: dwang bij opvang vluchtelingen ‘zou nederlaag zijn’

Een noodwet om gemeenten te dwingen meer asielzoekers op te vangen, zou een ‘nederlaag’ zijn. Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie) gaat daarom vooralsnog niet in op het verzoek van de 25 veiligheidsregio’s. Als zo’n wet er al komt, zou dat volgens de bewindsman ‘een uiterste redmiddel’ moeten zijn.

Remco Meijer
Het asielzoekerscentrum van het COA in Ter Apel. Ter Apel draagt een 'te zware last’ volgens staatssecretaris Van der Burg. Beeld ANP
Het asielzoekerscentrum van het COA in Ter Apel. Ter Apel draagt een 'te zware last’ volgens staatssecretaris Van der Burg.Beeld ANP

Dat zei Van der Burg dinsdag in de Tweede Kamer in antwoord op vragen van GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger, die een pleidooi hield om opvang onder dwang mogelijk te maken. ‘Gemeenten moeten niet gaan shoppen, dat moet niet mogelijk zijn. Een vluchteling is een vluchteling.’

Kröger verwees daarmee naar gemeenten die wel bereid zijn Oekraïners op te vangen, maar de komst van een asielzoekerscentrum (azc) weigeren. SP-Kamerlid Jasper van Dijk noemde zulke gemeenten ‘free riders’ en noemde Bloemendaal als voorbeeld. De staatssecretaris beaamde: ‘Een bom is een bom, die maakt geen onderscheid, maar het verschil is wel dat ook zonder oorlog Oekraïners al vrij door Europa konden reizen en negentig dagen mochten blijven.’

De voorzitters van de 25 veiligheidsregio's en de commissarissen van de koning riepen het kabinet maandagavond op via een noodwet meer druk uit te oefenen op de gemeentebesturen. ‘Wij willen dat het Rijk dwang gaat gebruiken, want zo kan het niet langer. Er zijn echt meer plekken nodig’, aldus voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad.

In de Kamer legde Van der Burg andermaal uit dat het verschil tussen Oekraïners en andere asielzoekers deels ligt in hun status. Oekraïners mogen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming die nu voor hen geldt, minimaal een jaar in Nederland verblijven. ‘Die richtlijn is achttien jaar geleden door u in de Tweede Kamer vastgesteld en nu geactiveerd.’ Voor Syriërs en Afghanen geldt een ander regime. Zij moeten de asielprocedure doorlopen om vast te stellen of zij daadwerkelijk vluchteling zijn. Pas daarna krijgen zij een verblijfsstatus, terwijl Oekraïners die meteen hebben.

Vier aanmeldcentra

Van der Burg zei het meest geholpen te zijn als de 13 duizend statushouders die nu nog in azc’s zitten, doorstromen naar gemeenten waar zij recht hebben op een woning. Om dat te bespoedigen probeert hij die statushouders nu alvast onder te brengen in hotels in de betreffende gemeenten. Daarmee hoopt Van der Burg ruimte te creëren. De asielopvang telt in totaal 38 duizend plekken, maar een deel daarvan is tijdelijk.

Ruimte is vooral nodig in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) illegaal een tent naast het azc heeft gezet. Die wordt op last van de gemeente Westerwolde donderdag weer afgebroken. Van der Burg herhaalde zijn uitspraak van vorige week dat Ter Apel een ‘te zware last draagt’. De staatsecretaris zou het liefst vier aanmeldcentra inrichten, verspreid over het land, maar hij is daarvoor afhankelijk van de solidariteit van andere gemeenten. ‘Het verzoek om dwang neem ik mee naar het kabinet.’

In een vraag aan staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Binnenlandse Zaken) wees Kamerlid Anne-Marijke Podt (D66) op het verschil in registratietermijnen van Oekraïners per gemeente. In Tilburg lukt dat in een dag, in Almere binnen een week, in Haarlem en Amsterdam pas na een maand. Zonder registratie krijgen Oekraïners geen bsn-nummer, waardoor bijvoorbeeld werken en een bankrekening openen onmogelijk zijn. Van Huffelen zei een week een goed streven te vinden, omdat bij registratie ‘niet alleen snelheid telt, maar ook zorgvuldigheid’. Van de 19 duizend Oekraïners in Nederland zijn er volgens haar inmiddels 13 duizend geregistreerd.

Meer over