Van Clarks bewondering voor Milosevic is weinig over

De luchtaanval op Joegoslavië wordt geen 'kwestie van een of twee bommen', waarschuwt Wesley Clark, sinds twee jaar opperbevelhebber van de NAVO....

'HIJ IS de uitgelezen man voor dit karwei', zei een Pentagon-functionaris over de opperbevelhebber. 'Clark is slim, erudiet en innemend. En hij kan even vaardig met presidenten en regeringen onderhandelen als hij overweg kan met zijn militaire partners.'

Zijn leeftijd en geboorteplaats maken de vergelijking onvermijdelijk. De 54-jarige Clark werd geboren in Little Rock Arkansas. Hij is getrouwd en heeft één kind - net als de Amerikaanse president Bill Clinton, die twee jaar na Clark op de wereld kwam, ook in Little Rock, Arkansas.

De twee kwamen elkaar pas in 1965 voor het eerst tegen, in Washington. Beiden kregen een Rhodes-beurs om in Oxford te studeren. Aldaar liepen hun wegen sterk uiteen. Waar Clinton een vrij gemakzuchtig pacifisme beleed, reisde Clark de universiteiten af om het Amerikaanse Vietnam-beleid voor de Britse stu denten te verdedigen. Korte tijd later besloot hij zelf de communisten te gaan bestrijden en vertrok hij naar Vietnam, waar hij gewond raakte en voor zijn moed de Zilveren Ster kreeg. Wat Clark in Vietnam zag en meemaakte heeft hem volgens eigen zeggen voor zijn leven getekend. De baptist Clark veranderde er bovendien van geloof en werd katholiek, waarvan hij het ingetogen karakter verkoos boven de baptistische extrovertie.

Terug in de VS kwam hij terecht in het militaire circuit van het Witte Huis, waar men werd klaargestoomd om de NAVO te leiden. Hij legde zich toe op organisatie, klom gestaag in rang en hoefde niet meer naar het slagveld. Na de Golfoorlog werd hij een van de belangrijkste militaire regeringsadviseurs over het Balkan-conflict.

In Bosnië bezondigde Clark zich aan 'een Karremans': hij liet zich verleiden door de charmes van generaal Mladic, die Clark onder meer vertelde hoe mooi hij diens pet wel niet vond. De geflatteerde Amerikaanse generaal ruilde zijn pet vervolgens met Mladic voor diens Servische hoofddeksel, waarmee hij zich uitgebreid liet fotograferen. Ook ontving hij een fraai bewerkt revolver van de Joegoslavische oorlogsmisdadiger.

Deze blunders kwamen hem niet duur te staan. Het Amerikaanse opportunisme was erop gericht het vertrouwen van de Serviërs te winnen om zo het vredesproces op gang te helpen. Clark was zeer nauw betrokken bij Dayton, waar hij en Holbrooke 'bonding sessions' hielden met Milosevic.

Na Dayton is Clark, inmiddels gestationeerd in Panama, diep gaan nadenken over het concept van een vredesmacht en de valkuilen die daarmee gepaard gaan. Hij is zich volgens The Independent zeer bewust van de tweeslachtigheid van vredesoperaties, waarbij 'beide partijen de buitenstaanders niet als neutraal beschouwen, maar als een instrument bij het spel om de macht'.

Van Clarks oorspronkelijke bewondering voor Milosevic als taaie onderhandelaar, is inmiddels weinig meer over.

De generaal zou woedend zijn op de Joegoslavische president en diens halsstarrige weigering het Rambouillet-akkoord te ondertekenen.

Meer over