Van alles wat mis ging bij Meavita is het tv-project mijn favoriet

Hand in hand met de plannen om Endemolletje te spelen wordt het plan ontwikkeld voor de TV Foon, een beeldtelefoon waarmee cliënten en zorgverleners kunnen communiceren en veel, veel meer mogelijk moet worden.

Hoofdkantoor van zorgverzekeraar Meavita in Den Haag. Beeld anp
Hoofdkantoor van zorgverzekeraar Meavita in Den Haag.Beeld anp

Van alles wat mis ging bij Meavita - een samenklontering van een onafzienbaar aantal instellingen voor thuiszorg die in 2009 spectaculair failliet ging - is het televisieproject mijn favoriet. Verdwaasd door flauwekulterminologie als 'wij zijn een marktgerichte serviceorganisatie' (collega Teun van de Keuken, die elders in deze krant de holle frasen op consumentenproducten fileert, kan nog jaren vooruit met het taalgebruik uit het universum van de mensen die boeken bestellen op managementboek.nl), dacht het Meavita-bestuur: gehannes met steunkousen alléén is zo saai, we gaan 'mogelijkheden uitvinden', we gaan groots denken, we gaan nieuwe markten aanboren, we gaan televisie maken.

De ellende waartoe deze en aanverwante waangedachten hebben geleid, is bekend: Meavita is niet meer, miljoenen bleken verdampt, meer dan 20 duizend werknemers en meer dan 100 duizend cliënten raakten in het ongerede. Lang is er geprocedeerd door de vakbond FNV Zorg & Welzijn met het doel Meavita-bestuurders aansprakelijk te kunnen stellen en maandag, ruim zes jaar na het faillissement, doet de Ondernemingskamer eindelijk uitspraak over de hamvraag: was er sprake van wanbeheer, van faillissement door schuld.

Lang hebben de verantwoordelijken proberen vol te houden dat het allemaal de schuld was van 'de politiek', die krappere budgetten en nieuwe regels voorschreef, maar een onderzoeksrapport weerlegde dat twee jaar geleden al.

Voornoemd televisieproject is een schoolvoorbeeld van wat er kan gebeuren wanneer zelfoverschatting, slecht georganiseerde tegenspraak, suffende toezichthouders, een grenzeloos geloof in de eigen managementfilosofietjes, en de vrijheid van pionieren in markten waar niemand enig benul van heeft de semipublieke sector binnensluipen. De reconstructie die Lucide, vakblad over bestuur en toezicht in de zorg, hierover een paar jaar geleden maakte, is verplichte lectuur voor bestuurders, politici en mensen die boeken bestellen op managementboek.nl.

Lucide presenteert een ontluisterend verhaal van een club die het verlenen van verpleging en thuiszorg allang is ontstegen. Een club waar de top dingen zegt als 'wij definiëren marktwerking in termen van kansen zien en kansen pakken'. Tv is zo'n 'kans', want 'communicatie is de spil van belevingsgerichte zorg' en televisie is de beste vriend van ouderen en chronisch zieken. Er wordt gedacht aan een serie met Koos Postema, 'mooie gesprekken met echte mensen, onze klanten en medewerkers.' Het potentiële publiek voor Meavita-tv is in de verhitte fantasie van de bedenkers grenzeloos: alle chronisch zieken en bejaarden in Nederland, alle mantelzorgers.

Hand in hand met de plannen om Endemolletje te spelen wordt het plan ontwikkeld voor de TV Foon, een beeldtelefoon waarmee cliënten en zorgverleners kunnen communiceren en veel, veel meer mogelijk moet worden. Het wordt een drama dat niet naar de gehoopte pot goud blijkt te leiden, maar naar het faillissement.

Vandaag zullen we van de Ondernemingskamer horen of de dader zoals gebruikelijk op het kerkhof ligt, of dat er wanbeheer is gepleegd, waar verantwoordelijken voor zijn aan te wijzen. FNV Zorg & Welzijn staat te popelen om een klein dozijn oud-bestuurders en toezichthouders net zo lang te vervolgen tot er gedokt wordt. Er zijn ontslagen werknemers die nog geld van ze krijgen, voor overwerk of nooit uitbetaalde vakantiedagen, de bond rept van tonnen. Straks weten weten ze of hen nog veel onrustige nachten te wachten staan. Het zou een nuttige les zijn.

Meer over