Vader en zoon

'Terugkijkend op mijn eigen rommelige leven wilde ik het gevoel verwoorden dat ik na lange tijd en veel strubbelingen op een gelukkiger plek was aangekomen....

John Le Carré schreef een openhartig nawoord bij zijn nieuwste en zeventiende boek Single & Single (Hodder & Stoughton, import Nilsson & Lamm; * 44,50; Nederlandse editie bij Luitingh Sijthoff; * 37,50). Dat nawoord werd vreemd genoeg alleen in de Nederlandse vertaling opgenomen. In de Engelse versie staat achterin slechts het gebruikelijke dankwoordje.

De schrijver legt parallellen tussen zichzelf en Oliver Single, die ook met de achternaam Hawthorne door het leven gaat. Oliver is een jongeman die gevlucht is voor zijn eigen verleden en voor zijn vader Tiger, een machtige en corrupte zakenman met tal van activiteiten die het daglicht niet kunnen verdragen. Om ene Brock, jager in dienst van de Britse overheid, te helpen zijn vader op te sporen geeft Oliver zijn verborgen leven op.

Al jaren heeft de zoon geen contact meer gehad met zijn vader. Hij is goochelaar (!) in een plaatsje in Devon, totdat vijf miljoen pond, plús dertig pond, op de rekening van zijn dochtertje worden gestort. Mooie symboliek; die dertig pond staan uiteraard voor de dertig zilverlingen waarvoor Judas Jezus uitleverde.

Tiger doet zaken (lees: handelt in wapens, drugs en bloed) met de Russische en Georgische maffia. Via flashbacks voert Le Carré de lezer terug naar de tijd waarin Oliver in dienst van zijn vader talloze reizen naar Rusland, Turkije en Georgië maakte. De schrijver is hier op vertrouwd terrein, en zijn beschrijvingen zijn fenomenaal.

Voordat we zover zijn, hebben we al een meesterlijk eerste hoofdstuk achter de rug, waarin Alfred Winser, werknemer van Tiger Single's firma (Single & Single), in de Turkse heuvels wordt geëxecuteerd. Le Carré, die toch al heel wat meesterwerken op zijn naam heeft staan, is hier wederom op de toppen van zijn kunnen.

De beulen leggen Winser een aantal vragen voor waarop hij (en met hem de lezer) het antwoord schuldig moet blijven. Winser zal nooit weten waarom hij werd gedood, de lezer komt pas aan het einde van het boek achter de juiste toedracht.

Brock haalt Oliver uit Devon wanneer blijkt dat Tiger na de executie van zijn werknemer is verdwenen. Alleen de zoon, meent Brock, moet in staat zijn de vader te vinden. Dat gaat opnieuw met terugblikken gepaard; daarbij ligt de nadruk op Olivers reizen naar het oosten, waar hij zaken deed met de broers Orlov die - dat is al meteen duidelijk - de moordenaars zijn.

Het is niet voor het eerst dat Le Carré een complexe vader-zoon-verhouding beschrijft. Hij deed het al in A Perfect Spy, dat veel autobiografische elementen bevatte. Ook in dat boek was een zoon op zoek naar zijn vader die op mysterieuze wijze is verdwenen. 'De kern van beide boeken wordt gevormd door de problematische verhouding tussen een vader die van het rechte pad afwijkt, en een zoon die geen kant op kan', aldus de auteur.

Daar waar A Perfect Spy 'een komedie met een tragisch einde' is, is Single & Single een drama met een gelukkig slot, indien je daarvan mag spreken in dit genre.

De schrijver (geboren in 1931) vergelijkt zichzelf met Oliver Single, al is er - helaas - één groot verschil: Oliver is een jongeman 'die eindelijk de vrijheid om te leven vindt, met meer tijd tot zijn beschikking dan ik om die te vinden'.

Engels: - Jitterbug is het 42ste boek van Loren D. Estleman, schrijver uit Michigan. Detroit is tijdens de Tweede Wereldoorlog een stad met zwarte gastarbeiders, rassenrellen, voedselbonnen, maffia en dansen op de jitterbug. In die steeds bewegende wereld loopt een moordenaar rond die zich vermomt als gewonde frontsoldaat. Er vallen veel namen die Europeanen weinig zeggen (Forge, import Van Ditmar; ¿ 54,95). - Als pocket: The Chimney Sweeper's Boy, dat Ruth Rendell vorig jaar schreef onder de naam van haar alter ego Barbara Vine. In de romans van de gevierde auteur Gerald Candless is de sleutel tot zijn duister verleden te vinden en ligt tevens de basis voor een originele plot (Penguin, import Penguin Nederland; ¿ 24,95).

Nederlands: - Kees Quirijns schreef met De wolf een politieke thriller die in Rusland speelt, in 1941 wanneer de Duitsers Moskou belegeren. De hoofdrol is voor de ambitieuze adelborst Kondrasjov, wiens loopbaan door een moord lijkt stuk te lopen. Het proces tegen hem bepaalt anders (Sun; ¿ 29,50).

Meer over