Nieuws

Vaccinatiegezant: productie in Nederland kan niet snel worden opgeschroefd

Vaccinatiegezant Hans Schikan ziet geen mogelijkheden in Nederland om op korte termijn de vaccinproductie op te schroeven. In de nabije toekomst dreigen bovendien tekorten aan grondstoffen en materialen, waarschuwt de gezant in zijn rapport.

Een zorgmedewerker krijgt een prik in Den Haag. Beeld ANP
Een zorgmedewerker krijgt een prik in Den Haag.Beeld ANP

Minister Hugo de Jonge had de uit de farmaceutische industrie afkomstige Schikan half februari aangesteld als vaccinatiegezant. Hij moest onderzoeken of en hoe Nederland zou kunnen bijdragen aan een mogelijke versnelling van de vaccinproductie. De Kamer had gevraagd om de aanstelling van zo’n vaccinatiegezant, omdat de leveringen van vaccins sterk achterblijven bij de vraag. Woensdag bracht hij zijn rapport uit.

In Nederland is capaciteit die de productie van vaccins kan helpen vergroten. Er is zowel capaciteit voor het maken van vaccins als voor het afvullen in flacons. Een deel van de Nederlandse productiecapaciteit in Nederland wordt al benut. Maar het eventueel inzetten van beschikbare capaciteit zal niet bijdragen aan een onmiddellijke toename van vaccins in de komende weken, concludeert Schikan.

Dat is niet omdat de partijen niet willen meewerken of samenwerken. Dat willen ze juist heel graag, zegt de gezant. Maar vaccins op deze schaal produceren is erg ingewikkeld. De productie opschalen of nieuwe productielijnen openen kost eerder maanden dan weken.

Speciale taskforce

Voor de middellange en lange termijn ziet de gezant wel mogelijkheden om te handelen. Zo zou er beter gecoördineerd geanticipeerd moeten worden op berichten over dreigende tekorten in de productieketen. Hij doet de aanbeveling aan de Nederlandse overheid om hiervoor een taskforce op te zetten.

Daarbij brengt de huidige focus op de productie van coronavaccins het risico met zich mee dat er tekorten aan materialen en grondstoffen ontstaan voor de productie van andere geneesmiddelen. Dit risico zou kunnen worden verminderd door zo’n gecoördineerde aanpak, zegt Schikan.

‘Het rapport van de vaccinatiegezant geeft inzicht in de complexiteit, de onderlinge afhankelijkheden en het internationale karakter van het vaccinproductieproces’, reageert minister Hugo de Jonge. ‘Het rapport geeft ook aan dat de mogelijkheden om in Nederland op korte termijn de productiecapaciteit te verhogen, en zo het gat tussen verwachting en levering te overbruggen, beperkt zijn. Terwijl het grootste probleem in heel Europa is dat er veel minder vaccins beschikbaar zijn dan er prikcapaciteit is.’

Daarbij dreigen er in de nabije toekomst tekorten aan grondstoffen en materialen in de productieketen van vaccins, zoals plastic zakken die gebruikt worden om biologisch geproduceerde vaccins in op te kweken. Dit kan ook effect hebben voor de productie van andere geneesmiddelen, waarschuwt Schikan.

Minister De Jonge noemt dit ‘een verontrustend signaal’. Vergunninghouders voor geneesmiddelen die leveringsproblemen verwachten van hun geneesmiddelen, zijn wettelijk verplicht om hiervan meteen melding van te maken bij het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten. Dit meldpunt heeft zulke signalen over tekorten nog niet ontvangen, aldus de minister. ‘Ik verwacht dan ook dat de producenten dit bij concrete, dreigende geneesmiddelentekorten tijdig zullen doen.’

Meer over