nieuws

Vaccinatiebaas Jaap van Delden wordt vervangen. Op eigen verzoek, aldus RIVM

De hoofdverantwoordelijke voor het vaccinatieprogramma bij het RIVM wordt vervangen. Jaap van Delden (42), de huidige programmadirecteur voor de coronavaccinaties, wordt per 15 juni opgevolgd door Marcel van Raaij. Het RIVM spreekt zelf nadrukkelijk niet van vervangen, maar van het overdragen van taken, op eigen verzoek.

Jaap van Delden (r) bekijkt in het bijzijn van minister Hugo de Jonge en GGD-voorman Andre Rouvoet het ampul van het eerste vaccin.  Beeld ANP
Jaap van Delden (r) bekijkt in het bijzijn van minister Hugo de Jonge en GGD-voorman Andre Rouvoet het ampul van het eerste vaccin.Beeld ANP

‘Jaap van Delden heeft zelf al voor Pasen gevraagd of hij iets anders kon gaan doen’, zegt zijn woordvoerder. De werkweken van vaak meer dan 100 uur waren een aanslag op zijn gezondheid. Van meet af aan was het volgens zijn woordvoerder duidelijk dat de huidige programmadirectie slechts tijdelijk was aangesteld om het vaccinatieprogramma op te starten.

De kritiek op de organisatie van het Nederlandse vaccinatieprogramma heeft niet meegespeeld bij de wisseling van de wacht, benadrukt de woordvoerder desgevraagd. Want die kritiek klonk voortdurend.

Huisartsen

Nederland begon op 6 januari als laatste Europese land met vaccineren. Daarna veranderde de volgorde van de te vaccineren doelgroepen keer op keer. Het laatste weekend van april haalde Van Delden zich bovendien de woede van onder meer de huisartsen op de hals met een interview in het Algemeen Dagblad. Daarin zei de RIVM-baas dat de rol van het vaccin van AstraZeneca in de Nederlandse vaccinatiestrategie snel zou zijn uitgespeeld. Die uitlatingen bleken voorbarig.

In het najaar van vorig jaar kreeg Jaap van Delden met zijn team de opdracht van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) om het Nederlandse vaccinatieprogramma op te zetten. In landen als Duitsland en Spanje was men al snel druk doende om vaccinatielocaties uit de grond te stampen, maar niet in Nederland. Hier vertrouwde men lang op de infrastructuur waarmee jaarlijks de griepprik werd gezet.

Pfizer

Pas eind vorig jaar kwam Nederland erachter dat die structuur niet voldeed voor de coronavaccinaties; onder meer omdat het vaccin van Pfizer bij zeer lage temperaturen moet worden bewaard en minder geschikt is voor kleinschalig vaccineren bij de huisarts. Door die misrekening kregen de GGD’s pas begin december de opdracht om vaccinatielocaties in te richten.

In een interview met de Volkskrant op 31 december toonde Jaap van Delden begrip over de ontstane onrust over het late begin van de Nederlandse vaccinatiecampagne. ‘Wij waren ook liever vroeger gestart. Maar het belang daarvan wordt nu een beetje overschat’, zei hij toen.

Het tekent zijn relativerende toon. Zijn critici verweten de RIVM-baas (en andere Nederlandse verantwoordelijken voor de vaccinatiecampagne, vooral minister De Jonge) meermaals een gebrek aan urgentie uit te stralen. Maar bij het RIVM omschrijven ze Van Delden als ‘gedreven, met een vastomlijnd doel voor ogen’.

Zeldzame bijwerkingen

De moeizame aanloop bleef het Nederlandse vaccinatieprogramma achtervolgen. Er dienden zich bovendien telkens nieuwe problemen aan, met onder meer achterblijvende vaccinleveringen en meldingen van zeldzame bijwerkingen bij de vaccins van AstraZeneca en Janssen.

Inmiddels zijn de vaccinleveringen toegenomen tot wekelijks rond de miljoen doses. Er zijn inmiddels 6,3 miljoen prikken gezet. ‘Nu de uitvoering en de levering van vaccins op stoom is gekomen, kan de aansturing van het programma worden overgedragen aan een nieuwe programmadirectie’, vindt het RIVM.

Marcel van Raaij, nu directeur Geneesmiddelen en Medische Technologie bij het ministerie van VWS, voegt zich vanaf half mei bij het RIVM-vaccinatieteam en wordt met ingang van 15 juni verantwoordelijk voor de nieuwe programmadirectie vaccinaties: dan bestaand uit vier personen, in plaats van drie om de werkdruk te verlichten. Jaap van Delden is nog op zoek naar een nieuwe functie buiten het RIVM.

Meer over