Uwe kussens welgevuld, uwe veren buigzaam

Na Hippolyte Collignon, de Nederlandse Spoorwegen en Nedlloyd krijgt het roemruchte Van Gend & Loos na 202 jaar weer een nieuwe eigenaar: Deutsche Post....

Als velen voor hem was topman Klaus Zumwinkel van Deutsche Post gisteren zeer content met Van Gend & Loos. 'Wij vinden het belangrijk onze activiteiten uit te breiden naar de Benelux, waar Deutsche Post nog nauwelijks vertegenwoordigd is.'

Dan verwoordde Nicolaas Beets zijn tevredenheid ruim anderhalve eeuw geleden in zijn Camera Obscura toch een stuk fraaier: 'In uwe wagens zit men op breede banken; uwe plaatsen zijn ruim; uwe kussens en ruggestukken welgevuld; uwe bakken diep, uwe veren buigzaam, uwe vier paarden altijd in geregelden draf', schreef hij vol lof over de geel-zwarte diligences van Van Gend & Loos.

Na twee eeuwen van hoge toppen en diepe dalen is de pakjesvervoerder onder de hoede van Europa's grootste postbedrijf rijp voor alweer een nieuwe fase. Sinds de Antwerpse hotelhoudster Maria Loos en koetsier Jan van Gend in 1796 trouwden en zo de basis legden voor het bedrijf, was Van Gend & Loos net zo vaak Europees marktleider (in 1827 in 60 uur naar Parijs voor 18,90 gulden, minder dan alle concurrenten) als op sterven na dood.

Door steeds op tijd de bakens te verzetten wist Van Gend & Loos een eeuw lang een reeks crises, opstanden en nieuwigheden te overleven. Tegen de komst van de veel snellere trein in België (1835) en Nederland (1839) kon het personenvervoer per diligence echter niet op.

De erven Van Gend & Loos wilden in 1885 het moede hoofd in de schoot leggen, maar administrateur Hippolyte Collignon greep via een management buy-out in. Hij begreep dat Van Gend & Loos zich moest richten op het vervoer van goederen en pakketten in plaats van personen. En de spoorwegen niet moest bevechten, maar er juist nauw mee moest samenwerken.

Die nauwe banden leidden in 1928 tot de overname door de Nederlandse Spoorwegen. Van Gend & Loos werd 'kruier' voor de NS voor plaatsen die niet aan het spoor lagen. In de Eerste Wereldoorlog werd Van Gend & Loos ook een Nederlands bedrijf; het hoofdkantoor werd verplaatst van het strijdtoneel in Antwerpen naar Arnhem.

De Depressie en de Tweede Wereldoorlog - de firma werd 'indringend geconfronteerd met de Duitse bezettingspolitiek', meldt een jubileumboek kort - waren opnieuw zeer moeilijke jaren.

Maar na de oorlog kwam Van Gend & Loos weer tot bloei. Door de explosieve groei van het vervoer per vrachtwagen - in de jaren vijftig gingen Van Gend & Loos' paarden op stal en werden de wagens verkocht, om in 1996 in de nauwe straten van de Haagse binnenstad weer op te duiken - kwam de vervoerder steeds losser te staan van de NS.

Na de oliecrisis van 1973 raakte Van Gend & Loos in de rode cijfers. De NS kon de forse investeringen die nodig waren niet opbrengen, en zag bovendien het strategisch belang van Van Gend & Loos niet meer. Het transportconcern Nedlloyd wel. Het nam Van Gend & Loos in 1986 over, na een korte schermutseling met het ook even geïnteresseerde Vendex. De specialist in grote ladingen en bulkvervoer en de vervoerder van grote aantallen kleine zendingen pasten uitstekend bij elkaar, was het idee.

Maar met de komst van internationale en agressieve vervoerders als UPS en DHL veranderden de omstandigheden de afgelopen jaren ingrijpend. Terwijl Van Gend & Loos zich als marktleider in pallet- en pakjesvervoer in de Benelux goed staande houdt tegen de concurrentie, draaide moeder Nedlloyd steeds moeizamer.

Directeur Marike van Lier Lels (39), sinds drie jaar aan het roer bij Van Gend & Loos, is dan ook tevreden over de nieuwe eigenaar, die ze in de persoon van Klaus Zumwinkel gisterochtend telefonisch sprak. 'Het was een leuk gesprek. En verder heb ik ook alleen maar leuke reacties gehad. Vooral van klanten, die nieuwe mogelijkheden zien.' Onder de vleugels van Deutsche Post is er immers voldoende geld en een groot Europees netwerk voor verdere groei van Van Gend & Loos.

Dat de nieuwe eigenaar Duits is, is volgens het hoofdkantoor in Driebergen voor de vierduizend werknemers geen probleem. 'De voertaal in deze branche is al Engels', licht Van Lier Lels toe. Bovendien handhaaft Deutsche Post de naam en de bekende grijs-wit-oranje vrachtwagens.

En zo had Van Gend & Loos-fan Nicolaas Beets het waarschijnlijk ook graag gezien. 'Doch hier breng ik u de eer die u toekomt édele Van Gend & Loos, warme menschenvrienden.'

Meer over