Background

Uniek en geruchtmakend: Hoe LPF-minister Eduard Bomhoff van zijn topambtenaar afwilde

Veertig jaar lang was Roel Bekker topambtenaar. Hij diende zestien ministers en vier premiers. Nu, na zijn pensionering, waarschuwt hij voor de groeiende kloof tussen politici en ambtenarij en vertelt voor het eerst over het rumoer dat de entree van de Lijst Pim Fortuyn (LPF) in ambtelijk Den Haag met zich meebracht.

Eduard Bomhoff in 2002 Beeld ANP
Eduard Bomhoff in 2002Beeld ANP

De entree van de LPF in het eerste kabinet-Balkenende (2002) gaf veel reuring in ambtelijk Den Haag. Bekker zat zelf als SG met zijn neus op een uniek, geruchtmakend geval, waarover hij tien jaar na dato voor het eerst alle ins en outs vertelt in zijn boek. LPF-minister Bomhoff weigerde met zijn directeur-generaal Volksgezondheid Van Lieshout te werken. Bekker: 'Bomhoff nam mij mee naar de tuin van Nijenrode, waar hij hoogleraar was, alsof hij werd afgeluisterd op zijn kamer. Hij wilde dat ik regelde dat Van Lieshout weg was wanneer hij als minister begon. Er was toch zeker wel een ander baantje voor hem?

Argumensten van niks
'Bomhoff creëerde een voldongen feit met argumenten van niks. Zijn redenen lagen sterk in de persoonlijke sfeer: Van Lieshout zou de mensen in zijn sector minachten. Want hij had tijdens een congresspeech van de Landelijke Vereniging Thuiszorg zitten lezen. Maar ja, dat was omdat hij later moest invallen voor de staatssecretaris die zou speechen. En op een ander congres had hij zich afzijdig gehouden van het gezelschap. Flauwekul. De echte reden noemde hij niet: de medische poot van de LPF met op de achtergrond de farmaceutische industrie was tegen staatsinterventie in de gezondheidszorg. En Van Lieshout werd als symbool daarvan gezien.'

'Bomhoff had zijn bezwaren ook besproken met premier Balkenende. Als Balkenende toen meer ervaring had gehad, was dit nooit gebeurd. Maar Bomhoff kreeg het gevoel dat hij groen licht had. Misschien hoopte de premier dat het zou overwaaien.

Procedure
'Er kwam een gesprek tussen Bomhoff en Van Lieshout. Dat was het wonderlijkste gesprek dat ik ooit heb meegemaakt. Ze zaten allebei aan de kop van een lange rechthoekige tafel en zeiden geen woord. De enige die wat zei, was ik. Het was nodig om de procedure in gang te zetten. Uiteindelijk maakte minister Aart Jan de Geus van Sociale Zaken toen ruimte voor een topbaan voor Van Lieshout.

'Bomhoff wilde na dat gesprek de ambtenaren toespreken. Dat heb ik hem stellig afgeraden, dan zou hij bij wijze van spreken tomaten naar zijn hoofd hebben gekregen. In een zaal met een paar honderd man heb ik ze zelf toegesproken. Ik moest zorgen dat ze bleven functioneren. De zaal heb ik gezegd dat ik dit alleen heb gedaan na een schriftelijke dienstopdracht.'

Een interview met Roel Bekker is te lezen in de Volkskrant van vandaag.

Meer over