nieuws

UNEP: wereld ligt met enorme uitstoot broeikasgassen op ramkoers met zijn klimaatdoelstellingen

Het lukt de steenkool-, gas- en olieproducerende landen maar niet om af te kicken van de fossiele brandstoffen. Zelfs met alle mooie klimaatbeloftes meegerekend, halen geïndustrialiseerde landen de komende decennia nog altijd veel te veel grondstoffen uit de grond om de opwarming binnen de perken te houden.

Een schip van actiegroep Greenpeace ‘Ban Fossile Fuel Advertising’ blokkeerde op 4 oktober een deel van de haven bij de raffinaderij van Shell in Rotterdam.  Beeld AP
Een schip van actiegroep Greenpeace ‘Ban Fossile Fuel Advertising’ blokkeerde op 4 oktober een deel van de haven bij de raffinaderij van Shell in Rotterdam.Beeld AP

Dat bleek de afgelopen maanden al uit diverse analyses, en staat nu opnieuw zwart op wit, in het tweede ‘Production Gap’-rapport van de UNEP, de milieupoot van de Verenigde Naties. Momenteel ligt de aarde op koers voor een opwarming van zo’n 2,5 tot 3 graden Celsius ten opzichte van de negentiende eeuw, blijkt uit de cijfers. Dat is ruim boven de grens van 2 graden die de internationale gemeenschap heeft aangemerkt als gevaarlijk.

In 2030 zal de wereld meer dan tweemaal zoveel broeikasgassen uitstoten als eigenlijk nodig is om de opwarming nog te beperken tot 1,5 graad Celsius, aldus het rapport. Ook de 2-gradengrens, waarboven de grote ijskappen instabiel kunnen worden en er een onstuitbare, eeuwenlange zeespiegelstijging op gang kan komen, begint tegen die tijd steeds minder haalbaar te worden.

Reden: de vijftien belangrijkste producerende landen van fossiele brandstoffen blijven maar olie, gas en steenkool uit de grond halen. Dat gaat ertoe leiden dat de landen in 2030 liefst drie keer zoveel steenkool delven als redelijkerwijs is toegestaan om onder de 1,5 graad opwarming te blijven. Gas wordt tegen die tijd zo’n 70 procent ‘te veel’ opgepompt, olie ruim 50 procent.

Steil omlaag

De komende decennia moet de uitstoot van broeikasgassen eigenlijk steil omlaag, om nog onder de 2 graden Celsius opwarming te blijven – 1,5 graad is volgens veel experts nu al onhaalbaar. Maar fossiele landen als de VS, Rusland, China, Brazilië, Indonesië en Saoedi-Arabië hebben juist plannen om er een tandje bij te zetten, blijkt uit de nieuwe analyse.

Alleen de winning van kolen zal de komende jaren wat afvlakken, blijkt uit de doorrekening van de geplande investeringen en plannen van de vijftien producerende landen. Maar ook dat is bij lange na niet genoeg. Om onder de 2 graden opwarming te blijven, zou de productie de komende twintig jaar juist met zo’n twee derde omlaag moeten.

Zo ligt de wereld op ramkoers met zijn eigen klimaatdoelstellingen, constateren diverse onderzoekers en gezagsdragers in de bij het rapport geleverde, vooraf opgestelde verklaringen. ‘Zoals dit rapport krachtig laat zien, is er nog steeds een lange weg te gaan naar een toekomst van schone energie’, aldus VN-secretaris-generaal António Guterres in zijn verklaring. ‘Het is dringend nodig dat zowel alle overgebleven publieke financiers als private investeerders hun financiering omschakelen van kolen naar hernieuwbare energie.’

Plechtig afgezworen

Sinds het begin van de coronapandemie hebben de onderzochte landen zo’n 250 miljard dollar uitgegeven aan fossiele activiteiten, blijkt uit de analyse. En dat terwijl de VN, de ontwikkelingsbanken en diverse regeringen juist proberen investeringen in ‘fossiel’ te ontmoedigen. Zo hebben Costa Rica en Denemarken onlangs een ‘Beyond Oil and Gas Alliance’ (BOGA) opgericht, een club van landen die hun investeringen in fossiel plechtig willen afzweren.

‘Dit rapport toont andermaal een simpele maar krachtige waarheid: als we de doelstellingen van het Akkoord van Parijs willen halen, moeten we ophouden olie en gas uit de grond te pompen’, aldus milieuminister Andrea Meza van Costa Rica in zijn persverklaring. Volgens een net verschenen analyse in vakblad Nature zullen de producerende landen 60 procent van hun olie en gas, en 90 procent van hun steenkoolvoorraad in de grond moeten laten zitten om nog een kans te maken om onder de 1,5 graad opwarming te blijven.

Wat er nodig is om de opwarming te beperken (paars en groen) en wat er is gepland (rood en bruin). Beeld UNEP
Wat er nodig is om de opwarming te beperken (paars en groen) en wat er is gepland (rood en bruin).Beeld UNEP
Meer over