Ultiem verlies verlost LeMond uit anonimiteit

Greg LeMond zat op de treeplank van een vrachtauto, die geparkeerd stond naast het hek dat in de Ronde van Frankrijk VIP's gescheiden houdt van het gewone volk....

BERT WAGENDORP

Van onze verslaggever

Bert Wagendorp

RENNES

De grote LeMond, twee keer wereldkampioen, drie keer winnaar van de Tour. Hij zat doodstil en staarde voor zich uit in het niets. Zeker een kwartier lang, tot iemand in het VIP-dorp de grote klok luidde, de dagelijkse oproep aan de coureurs om zich te verzamelen.

Het ging niet goed met Greg the Crack in de eerste dagen van de Tour. In Engeland verloor hij ruim vijf minuten in de vierde en bijna drie minuten in de vijfde etappe. Hij had het gevoel dat zijn benen dood waren.

'Morning', mompelde hij vrijdagochtend voor de start in Cherbourg tegen een journalist die hem een goedemorgen wenste. 'Ik zei morning, niet góódmorning.' Het hotel tegenover de startplaats heette Renaissance.

Al drie jaar zocht Greg LeMond naar de wedergeboorte van de man die hij ooit was. De man die heerste, die niet door het Tourcircus kon wandelen zonder een grote schare bewonderaars om zich heen. Die in 1989 een verbijsterende come-back maakte in de Tour, door in de meest zinderende finale die de Ronde van Frankrijk ooit kende Laurent Fignon uiteindelijk met acht seconden voor te blijven.

Maar het lukte hem maar niet zichzelf nogmaals te hervinden. In 1991, het jaar na zijn laatste Tourzege, werd hij zevende in de Tour. Een jaar later stapte hij in de rit naar l'Alpe d'Huez af. Vorig jaar mocht hij van ploegleider Legeay niet eens starten.

Misschien kon hij de psychologische klap niet verwerken die Indurain en Chiappucci uitdeelden in de Tour van 1991, toen zich in de rit naar Val Louron een wisseling van de wacht aankondigde. Misschien speelden op de achtergrond de financiële en familiale problemen mee, die werden veroorzaakt door zijn vader Bob. Die voerde LeMonds fietsenfabriek in 1992 door wanbeleid naar een verlies van een miljoen dollar. Waarna de zoon niets anders restte dan zijn vader te ontslaan.

Misschien was het toch de leeftijd, waren het de protesten van zijn jarenlang zwaarbelaste lichaam die de slag met de supergetrainde nieuwe generatie bij voorbaat tot een verloren gevecht maakten.

Maar de geest van de warrior bleeft intact. De karaktereigenschappen die LeMond op de been hielden maar die er tegelijkertijd voor zorgden dat hij de realiteit weigerde te aanvaarden ook: zijn eerzucht, zijn Amerikaanse geldingsdrang, de nimmer opgebrande liefde voor het gevecht.

Het zorgde ervoor dat hij nu, op zijn 33ste, rijdend voor een klein contractje, er nog eenmaal alles aan had gedaan om zijn afscheid van de Ronde cachet te geven. In november al was hij van het koude Minnesota naar Californië gegaan, om er te trainen. En ook in de daaropvolgende maanden had hij geleefd en getraind als een monnik, op schema's van een docent aan de Haagse Academie voor Lichamelijke Opvoeding, Adri van Diemen.

Maar het werkte niet. 'Ik weet niet wat er mis is', zei LeMond gisterochtend in Cherbourg. 'Er is geen logische verklaring. En dat maakt het geestelijk zo zwaar. Dat is een grote frustratie. En dan druk ik me nog mild uit. Ik had me het einde van mijn carrière heel anders voorgesteld. Ik had een droom om dit jaar goed te rijden. Maar sommige dromen komen niet uit. Anyway, het leven gaat door. En het is een troost dat ik mijn dromen in het verleden wel heb waargemaakt.'

Greg LeMond, veertien jaar prof, kreeg tranen in zijn ogen toen hij dat zei.

'Ik geloof er niets van dat dit een kwestie van leeftijd is, of van conditie. Er zit iets in mijn lichaam dat me de laatste jaren dwars zit. Uit testen blijkt dat mijn zuurstof-opnamevermogen net zo goed is als in mijn beste dagen. Elke keer denk ik: dit is het, of dat. Misschien is het mijn allergie voor pollen, die zal er zeker toe bijdragen dat ik me niet goed voel. Maar er moet meer mis zijn.'

Steeds wanneer hij naar oorzaken zocht voor de onwil van zijn lijf, kwam die dag in april 1987 weer voor zijn geest. Toen zijn zwager hem tijdens een jachtpartij voor een kalkoen aanzag en hem met een schot hagel bijna naar de andere wereld hielp. Er zitten nog steeds liefst 35 looddeeltjes in zijn lijf, waarvan drie in de lever.

'Dat is het enige dat in me opkomt. Ik ben nooit echt onderzocht op de gevolgen van het lood dat nog in mijn lichaam zit. Misschien dat dat mijn slechte herstelvermogen verklaart. Maar het is moeilijk om volledig te begrijpen waarom een lichaam slecht functioneert. Tien verschillende dokters komen met tien verschillende analyses.'

In de Dauphiné Libéré werd hij in mei in de vierde etappe nog derde en was het in de vijfde plotseling afgelopen. 'Moest ik afstappen. En zo ging het later in de Ronde van Zwitserland ook. De ene dag reed ik met de beste tien omhoog, de volgende was ik helemaal dood. Ik herstel niet meer. Het lichaam is iets bijzonder vreemds. De ene dag ben je amper in staat te overleven en de volgende voel je je fantastisch. Hoe moet je dat verklaren?'

Hij had eraan getwijfeld of het eigenlijk wel zin had, zijn achtste en laatste Tourstart. Maar de ploegleider wilde het. 'Voor de eerste tien dagen. Maar ze hebben helemaal niks aan me.'

De aanvaarding van de ultieme nederlaag, die tegen de tijd, hij wilde maar niet komen. 'Als ik nou maar een paar goede dagen zou hebben, dat zou me mentaal helpen. Het maakt me depressief zo anoniem rond te rijden. Ik ben geen man om de Tour de France in laatste positie te koersen. Dat heb ik de afgelopen drie dagen gedaan, maar ik zal daar niet mee doorgaan.'

Er kwamen een paar meisjes op LeMond af die om een handtekening vroegen. De handtekening van een kampioen. 'Van een kampioen uit het verleden zul je bedoelen', zei LeMond. Maar hij tekende, zoals hij jarenlang had gedaan.

'Als er ook maar een sprankje hoop was dat ik weer op topniveau zou kunnen terugkeren, dan zou ik misschien overwegen er nog een ronde medical shopping tegenaan te gooien. Maar zoals ik nu rijd, kan ik me eerlijk gezegd niet voorstellen dat dat signaal zal komen.'

Hij grijnsde treurig. 'Ik zou, denk ik, wel interessant medisch onderzoeksmateriaal vormen. Ik ben echt iemand voor een mooie case-study.'

LeMond ging naar de start, het was bijna tien uur.

'Afstappen? Daar heb ik nog niet aan gedacht. Maar dat komt er natuurlijk vanzelf van als ik zo blijf rijden als op dit moment. En dan? Dan zal het heel moeilijk worden mezelf nog te motiveren door te gaan. To kickstart myself.'

Vijfenhalf uur later, misschien eerder dan hij zelf even daarvoor nog had vermoed, was het zover. In Saint-Hilaire-du-Harcouet, om vijf voor half vier, verliet Greg LeMond voor altijd de Tour de France. De wedstrijd die hem tot campionissimo en multi-miljonair maakte, maar ook de koers die op zijn beurt veel dank verschuldigd was aan Gregory James LeMond, de kleine Amerikaan met het grote hart.

Meer over