Uitstel voor Europese Grondwet

Met tegenzin hebben de EU-leiders zich er donderdagavond bij neergelegd dat de Europese Grondwet voorlopig niet van kracht kan worden....

Van onze correspondenten Bart Dirks Bert Lanting

De EU-leiders lijken er op gebrand de Grondwet er toch door te krijgen. 'Er is geen alternatief voor de Grondwet en er zullen geen nieuwe onderhandelingen zijn', benadrukte de Luxemburgse premier Juncker, die EU-voorzitter is.

Premier Balkenende onderschreef die conclusie, maar hij ontkende dat daar 'logischerwijs' uit volgt dat Nederland een nieuw referendum moet houden. 'Een nee is een nee en de regering zal niet overgaan tot een nieuw referendum over deze tekst.'

Vorig jaar namen de EU-leiders zich voor dat alle 25 landen zouden proberen vóór november 2006 de Grondwet te ratificeren. Alle landen moeten het verdrag goedkeuren voor het van kracht kan worden. Frankrijk en Nederland hebben de Grondwet vorige maand per referendum afgewezen.

Volgens Juncker moeten vooral landen met een referendum extra de tijd nemen voor reflectie en debat. Dat zou kunnen betekenen dat de referenda in onder meer Luxemburg (10 juli), Denemarken (27 september) op de lange baan worden geschoven. Volgens Balkenende heeft ook Nederland behoefte aan een periode van reflectie. 'Wat nodig is, is dat we antwoorden vinden op de zorgen die de kiezers hebben uitgesproken.'

Het staat de dertien landen die zich nog niet over de Grondwet hebben uitgesproken, vrij toch een stemming te houden. Vooral Denemarken en Groot-Brittannië voelen er weinig voor om hun referenda te laten doorgaan. Ze vrezen dat hun burgers, in navolging van de Fransen en de Nederlanders, de Grondwet massaal verwerpen.

De Belgische premier Verhofstadt vindt dat het ratificatieproces moet doorgaan. Hij waarschuwde tegen het inlassen van een denkpauze. Dat zou een verkeerd signaal aan de burgers geven.

Vandaag spreken de leiders over de EU-begroting tot 2013. Maar de kans op een akkoord lijkt uiterst gering. 'De verschillen zijn te groot en de begroting is te groot', zei de Zweedse premier Persson. Ook de Duitse bondskanselier Schröder was pessimistisch. 'Ik hoop dat het lukt, maar een zekere dosis scepsis is gerechtvaardigd.'

Meer over