Uitslag lokale verkiezingen Italië verstevigt positie regering-Prodi

De Liga Noord heeft het onverwacht goed gedaan bij de lokale verkiezingen van afgelopen zondag in Italië. Maar de grote overwinnaar is een partij die geen enkele kandidaat in het veld bracht maar wel een beslissende rol heeft gespeeld: Communistische Herstichting....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

De Italiaanse communistische partij is altijd een unicum in West-Europa geweest. Communistische Herstichting, product van de trotse weigering om het oude erfgoed op te geven, is uniek gebleven. Waar zie je, acht jaar na het slechten van de Muur, een middelgrote neocommunistische partij die de landelijke regering aan haar meerderheid helpt? Waar zie je bijgevolg een regering die afhangt van de neocommunisten?

Die afhankelijkheid is zondag in de miljoenensteden Turijn en Milaan onderstreept. In beide steden had de kandidaat van de Olijf, de centrum-linkse regeringscoalitie, in de eerste ronde een flinke achterstand op de kandidaat van rechts. Voor de beslissende ballotage sloot de Olijf-kandidaat in Turijn een deal met de neocommunisten. Daardoor overbrugde hij net het verschil en won. In Milaan bleef zo'n deal uit. De Olijf-kandidaat verloor.

Voor premier Prodi betekent de uitslag een versteviging van zijn regering. En hij ziet geen veranderingen in de relatie met Communistische Herstichting. Het eerste is zeker waar. De rechtse leiders Berlusconi en Fini hadden gedacht dat de Olijf zou worden afgestraft voor de forse euro-bezuinigingen. Daarom hadden ze deze lokale verkiezingen veranderd in een landelijke volksstemming, waarin de kiezers de vloer zouden aanvegen met de 'onverzadigbare vampier' Prodi.

Maar de Olijf heeft standgehouden. En rechts blijkt op eigen kracht te zwak om een absolute meerderheid te halen. Daarvoor was in het Noorden de steun nodig van de vijand: de Liga Noord. Een groot deel van het Liga-volk heeft, in strijd met het consigne van zijn leider Umberto Bossi om de dag door te brengen in de bergen, gestemd op wat het zag als het minste kwaad.

Maar ook de Olijf kan niet zonder hulp van derden: de neocommunisten. Die hebben hun onmisbaarheid zo breed uitgemeten, dat Prodi's bewering over zijn ongewijzigde relatie met de partij van Fausto Bertinotti een vrome wens lijkt. En Bertinotti is van plan zijn steun heel duur te verkopen. Zo duur, dat de tijdige deelname van Italië aan de Europese munt op het spel staat.

Vandaag beginnen de onderhandelingen over een stroomlijning van het pensioenstelsel. Daaruit moeten de structurele bezuinigingen komen voor het terugbrengen van het begrotingstekort tot de Maastrichtse norm. Lukt dat niet, dan treedt Prodi af. Maar Bertinotti vindt dat de premier van de pensioenen moet afblijven, ook al gaat het alleen maar om een verhoging van de VUT-gerechtigde leeftijd.

De verkiezingen kwamen pal op de even bizarre als verontrustende bezetting van de toren op het San-Marcoplein in Venetië, in naam van de heroprichting van de oude dogenrepubliek. Deze actie heeft de separatistische Liga Noord niet geschaad: haar mensen wonnen in de twee provinciehoofdsteden waarin de Liga meedeed, en ook in veel kleinere plaatsen.

Volgens een enquête staat 20 procent van de Venetianen aan de kant van de 'helden' van het commando. Die hebben allemaal iets te maken gehad met de Liga Noord. Maar Liga-baas Bossi kwam met het verhaal dat de torenbezetting het werk is geweest van staatsterroristen. Bij de eerste moord, zei hij, zal de Liga de revolutie ontketenen. En zo gaat Bossi door met zijn hetze. Op 25 mei gaat hij in het Noorden een referendum houden over de door hem al lang geproclameerde onafhankelijkheid van 'Padania'.

Meer over