Uitlevering verdachte wordt veel eenvoudiger

De lidstaten van de Europese Unie schaffen de onderlinge uitleveringsprocedures af. Voortaan hoeft er in principe geen rechter meer aan te pas te komen bij de uitlevering van een verdachte aan een ander EU-land....

Daarover zullen de regeringsleiders van de EU het volgende maand, tijdens een topconferentie in het Finse Tampere, hoogstwaarschijnlijk eens worden. Het afschaffen van de uitleveringsprocedures maakt deel uit van een veel breder pakket maatregelen om de grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden. De EU-landen streven ernaar dat de binnengrenzen geen belemmering meer vormen bij de misdaadbestrijding.

Daarom 'streven wij naar de wederzijdse erkenning en onmiddellijke uitvoering van vonnissen en gerechtelijke oordelen, inclusief die van acties die vóór de gerechtelijke procedures plaatsvinden. Dit moet worden uitgebreid tot uitleveringsprocedures.' Dat staat in een nog geheime brief die de Finse voorzitter van de EU, premier Lipponen, maandag aan zijn collega-premiers heeft gestuurd.

Feitelijk betekent dit dat iemand die in Nederland wordt gezocht wegens een misdrijf en in Frankrijk wordt opgepakt, veel gemakkelijker naar Nederland kan worden overgebracht. 'Het wordt voor de politie in Amsterdam dan net zo gemakkelijk om iemand uit Parijs te halen als uit Groningen', aldus een ambtenaar van de Europese Commissie.

De nieuwe regeling moet ook voorkomen dat er conflicten ontstaan zoals vorig jaar tussen België en Spanje, toen de Belgische regering weigerde om enkele Basken uit te leveren aan Spanje. In de toekomst zouden deze verdachten zonder meer naar Madrid afreizen.

Voor de bestrijding van de internationale criminaliteit wordt ook Europol, de Europese politiedienst in Den Haag, opgetuigd. Zij krijgt nieuwe taken in de opsporing van witwaspraktijken . Ook zal Europol actiever moeten zijn in de ondersteuning van opsporingsactiviteiten in de lidstaten.

Ook in de burgerlijke rechtspraak worden hervormingen doorgevoerd. Civiele uitspraken die in één land worden gedaan, worden voortaan volledig erkend in alle andere lidstaten.

De ambities voor de harmonisering van het asielbeleid, een punt waar de Nederlandse regering binnen de EU voor ijvert, zijn veel minder groot. Bij lidstaten die relatief weinig asielzoekers opvangen, zoals Groot-Brittannië en Portugal, bestaat veel weerstand tegen die harmonisatie. Zij vrezen op kosten te worden gejaagd als asielzoekers voortaan meer verspreid worden over het grondgebied van de EU.

Volgens diplomaten is de tijd nog niet rijp voor vergaande gemeenschappelijke maatregelen. 'Over de noodzaak van gezamenlijke criminaliteitsbestrijding is iedereen het wel eens. We kunnen nu nog niet aan de moeren en bouten van het asielbeleid gaan draaien', aldus een diplomaat.

Waarschijnlijk scharen de regeringsleiders zich achter een plan dat de ministers van Justitie in de EU enkele weken geleden al overeen kwamen. Dat plan voorziet in de opstelling van minimum-normen voor de opvang van asielzoekers. Mogelijk wordt de Europese Commissie gevraagd een studie te doen naar verdergaande harmonisering.

Meer over