Uitbreidingsceremonie

Bij de NAVO in Brussel zullen ze het nooit hardop zeggen, maar een stil gevoel van triomf kunnen de meeste oudgedienden niet onderdrukken nu drie nieuwe leden zich aandienen....

Maar de NAVO waakt ervoor zich al te triomfantelijk te tonen. Dan zouden de zo gevoelige verhoudingen met Rusland onder druk komen te staan. Rusland is nooit écht akkoord gegaan met de uitbreiding van de NAVO naar het oosten. De Russen zijn echter voor een fait accompli gesteld. Moskou had weinig meer in te brengen toen uiteindelijk Tsjechië, Polen en Hongarije te kennen hadden gegeven zich bij het bondgenootschap te willen aansluiten.

Vandaar ook dat vandaag een klein stadje in een uithoek van de VS het officiële toneel vormt van de toetreding. In Independence (Missouri) liggen weliswaar de archieven van de Amerikaanse ondertekenaars van het NAVO-oprichtingsverdrag - minister Dean Acheson en president Harry Truman - maar de keuze voor Independence is toch vooral ingegeven door de wens om de Russen niet voor het hoofd te stoten. En dat zou ongetwijfeld zijn gebeurd als de NAVO had vastgehouden aan het oorspronkelijke plan om de nieuwe leden eind april, bij het grote feest in Washington, officieel welkom te heten.

De uitbreiding vormt ook een herinnering aan de Europese leden dat het nog steeds de VS zijn die de dienst uitmaken in de alliantie. Parijs zal er vandaag weer eens op gewezen worden dat het een niet-zo-subtiel gevoerde strijd om ook Slovenië en Roemenië toegelaten te krijgen, verloren heeft van de Amerikanen. En sommige andere landen wilden helemaal geen uitbreiding, juist ook vanwege de vrees dat zij nationalistische en communistische krachten in Rusland in de kaart zou spelen.

Interessant is ook de vergelijking die sommige NAVO-diplomaten in de afgelopen week hebben gemaakt met het uitbreidingsproces van de Europese Unie. De EU is pas sinds een half jaar bezig met echte onderhandelingen, en de verwachting is dat die nog wel drie of vier jaar zullen voortslepen.

Die vergelijking is niet helemaal eerlijk. De meest recente schattingen gaan ervan uit dat de nieuwe leden de bestaande lidstaten gezamenlijk ongeveer 3 miljard gulden zullen kosten. De gevolgen van de toetreding blijven bovendien beperkt tot het vlak van defensie en buitenlands beleid. De EU-uitbreiding heeft gevolgen voor heel wat meer terreinen, en kost ook veel meer: alleen al in de voorbereiding is naar schatting 20 miljard gulden nodig.

Meer over