Reportage

Uit protest tegen de avondklok sloeg Jorge dagelijks op zijn pannen, waarna de politie ‘met een soort arrestatieteam’ bij hem langskwam

Elke avond sloeg Utrechter Jorge dertien minuten lang op een pannetje, uit protest tegen de avondklok. Na klachten uit de buurt kwam de politie hem arresteren. ‘Het was heel intimiderend.’

Jorge laat hij zien hoe hij te werk ging bij zijn avondklokprotest. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Jorge laat hij zien hoe hij te werk ging bij zijn avondklokprotest.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Jorge (46) opent het raam van een krappe slaapkamer op de eerste verdieping van zijn huis, klimt op de vensterbank en neemt daar plaats – in kleermakerszit.

Het is woensdagavond, negen uur precies, de avondklok gaat in. En jawel, daar klinkt geklingel uit andere open ramen in de Monseigneur van de Weteringstraat in Utrecht: het ijzige geluid van bestek op pannen. Jorge, die niet met zijn achternaam in de krant wil, kijkt toe. Hij luistert en klapt dan in zijn handen, langzaam en ritmisch.

Het geklingel doet hem goed. Deze buren steunen hem, weet hij. Ook zij vinden dat de politie veel te hard heeft ingegrepen bij de lawaaidemonstratie die Jorge sinds de invoering van de avondklok hield. Vanuit zijn dakraam sloeg hij elke avond om negen uur met een lepel op een pannetje, dertien minuten lang. Een kleine cacerolazo, zoals deze vorm van protest in zijn geboorteland Chili heet. Cacerola is Spaans voor ‘pan’.

Indringend geluid

Dat protest viel niet overal in goede aarde. Jorge gooide nog briefjes in alle brievenbussen, waarin hij uitlegde waarom hij zo tegen de avondklok was gekant, maar dat mocht niet baten.

‘We hebben in een periode van een aantal dagen elf meldingen van omwonenden gekregen’, zegt een woordvoerder van de politie Midden-Nederland desgevraagd. ‘Dat zijn er echt heel veel. We begrepen dat het om een indringend geluid ging, dat mensen in hun woongenot beperkte.’

En dus ging de politie bij hem langs, met het verzoek te stoppen. Dat weigerde Jorge, een afgestudeerde chemicus die in Nederland vooral als kok werkte. Begin februari kreeg hij daarom zijn eerste boete. 159 euro, voor ‘rumoer of burengerucht verwekken, waardoor de nachtrust kan worden verstoord’, aldus de strafbeschikking die op de salontafel ligt, naast een schildersezel en een boekje van Maja de bij.

Pinochet

Jorge – die bij binnenkomst de hand van de verslaggever schudt, weigert mondkapjes te dragen en geen vertrouwen heeft in de veiligheid van de coronavaccins – vertelt dat de avondklok hem doet denken aan een politiestaat. Er komen herinneringen uit zijn jeugd in Chili boven, waar hij opgroeide onder dictator Augusto Pinochet. Daar hadden ze ook geregeld een avondklok.

Hij vertelt hoe ze verstoppertje speelden in de smalle straatjes van de hoofdstad Santiago, waar hij woonde. Tien, twaalf jaar oud was hij. Het was al laat, eigenlijk hadden ze al binnen moeten zijn. Toen hoorden ze een auto. De jonge Jorge verschool zich onder een grote plant. ‘Ze schenen met een zoeklicht de straat in. Mijn hart klopte in mijn keel. Het was eng.’

En er zijn meer coronamaatregelen die hem aan het Chili van toen doen denken. De reisbeperkingen. En het dringende verzoek om weinig mensen thuis te ontvangen. Het vergroot het wantrouwen. ‘Ik ben de alarmklok’, zegt hij. ‘Met mijn getrommel probeer ik mensen wakker te maken.’

Stormram

En daarom ging de avondkloktrommelaar door. Er volgde nog een boete. En afgelopen zondag stond er opnieuw politie voor zijn deur, vier man sterk dit keer, met een machtiging de woning binnen te treden.

‘De wijze waarop de agenten hem bejegenden is schandalig’, zegt advocaat Brian Lokollo, die vanuit zijn huis om de hoek toekeek. ‘Het was heel intimiderend. Ze hadden zelfs een stormram bij zich. Nou, die ligt niet standaard in elke wagen, lijkt me. Het deed denken aan een arrestatieteam dat ze inzetten bij vuurwapengevaarlijke personen.’

Lokollo besloot naar buiten te gaan om Jorge rechtsbijstand te verlenen. ‘Ik maakte me bekend als advocaat’, zegt hij, ‘maar kreeg direct een grote mond van de politie. Ik zou daar niets te zoeken hebben. Waarom moest het op deze manier? Ze hadden toch ook kunnen proberen de boel te de-escaleren. Waarom is er geen wijkagent op de koffie gestuurd om te horen wat er achter dit protest zit?’

Speelgoed

Uiteindelijk doorzochten de agenten het huis van Jorge. Volgens het proces-verbaal, dat hij woensdagavond toont, namen ze vier objecten in beslag. Een schuimspatel, zilverkleurig. Een hapjespan, zilverkleurig. Een spatel, zilverkleurig. En een steelpan, zilverkleurig. Alle objecten vielen volgens de agenten in de categorie ‘Speelgoed’. En dat klopt, zegt Jorge. ‘Ik gebruikte spullen uit het minikeukentje van mijn dochter.’

Maandag trommelde Jorge opnieuw, want hij laat zich niet uit het veld slaan. Dinsdag besloot de politie hem te arresteren. Hij moest mee naar het bureau, waar hij werd verhoord en voorgeleid. Rond elf uur mocht hij weer naar huis.

Volgens zijn advocaat hangt Jorge een zogeheten gedragsaanwijzing boven het hoofd. ‘De officier van justitie kan bijvoorbeeld eisen dat hij zich elke avond om negen uur op het politiebureau meldt’, zegt Lokollo. ‘Het is een maatregel die vooral gebruikt wordt voor stalkers en hooligans. Houdt hij zich er niet aan, dan dreigt een gevangenisstraf.’

Buren

De politie Midden-Nederland noemt het logisch dat er agenten bij Jorge langs gingen. ‘We zijn op meldingen afgegaan’, zegt een woordvoerder. ‘Deze meneer veroorzaakt geluidsoverlast en heeft verschillende waarschuwingen en bekeuringen gehad. Omdat hij doorging, hebben we hem gearresteerd. Die stormram gebruiken we alleen in uiterste nood, als niet wordt meegewerkt.’

Na dertien minuten geklingel keert woensdagavond de rust terug in de Monseigneur van de Weteringstraat in Utrecht. Jorge komt uit zijn kleermakerszit en laat zich geëmotioneerd van de vensterbank glijden.

‘De buren die op hun pannen sloegen delen misschien niet mijn standpunten’, zegt hij even later, ‘maar vinden wel dat ik mag protesteren.’

Meer over