Column

'Types als ik, daar zijn er te weinig van'

Het kan nog steeds: een Kamerlid zonder middelbareschooldiploma.

Ariejan Korteweg
null Beeld
Beeld

Van de 150 Kamerleden hebben er 149 minstens de middelbare school afgerond. En die ene, dat is Astrid Oosenbrug. Op haar bureau een mok met het opschrift 'I'm surrounded by idiots', maar dat heeft er niets mee te maken. Verder boeken over digitale transformatie, open source, transparantie. Oosenbrug is de nerd van de PvdA. Ze doet privacy, ict, digitalisering, robotisering.

Buiten het Binnenhof zijn dat cruciale onderwerpen. In de politiek geldt het als een kleine portefeuille. 'Ze lopen hier echt wel wat achter', zegt Oosenbrug. 'Als ik buiten kom, gaat het over pillen die je kunt doorslikken en die je hele fysieke gesteldheid vastleggen. Terwijl we in de Kamer nog discussiëren over het uitwisselen van patiëntendossiers.' Sinds haar aantreden had ze bij de VVD met vier verschillende collega's te maken. 'Dat geeft wel aan hoe belangrijk ze het hier vinden.'

Astrid Oosenbrug (48) houdt kantoor in de parterre van Koloniën, niet de verdieping voor de fractiecoryfeeën. 'De apenrots interesseert me niet', zegt ze. 'Ik zit hier niet om vrienden te maken en ben niet te paaien.' Voor het geval ik het niet begrepen had: 'Ik ben nogal recht voor z'n raap.'

Na 15 maart houdt Oosenbrug het voor gezien. De hele zomer heeft ze nagedacht. Conclusie: de Kamer is voor haar niet de meest geschikte omgeving. Dat ze geen flitsende debater is, weet ze best. Ze is niet van de handige interventies of van de politieke spelletjes waardoor een D66-Kamerlid er zomaar met je motie vandoor gaat. 'Ik heb een sterk inhoudelijk verhaal', vindt ze. 'Mijn skills komen buiten de Kamer beter tot hun recht.'

Ze groeide op in een pleeggezin, liep weg, kwam in een kindertehuis, bezocht zeven middelbare scholen. Op haar 15de deed ze - om aan de leerplichtwet te voldoen - een jaartje moedermavo, daarna ging ze werken bij McDonald's. Ze werd jong moeder, belandde door een scheiding in de bijstand en vond in de digitale wereld haar bestemming. Ze werkte bij de Kindertelefoon en bij internetproviders, deed helpdesk- en systeembeheer.

Eerder materiaal voor een boek dan een snelle opstap richting Kamer. Toch zit ze hier, aan het Plein, met 140 collega's die hbo of universiteit afmaakten. Of ze iets mist? 'Aan de universiteit krijg je andere omgangsvormen mee dan bij McDonald's. Ze moesten wennen aan mijn directheid. En dat ik vraag hoe het zit als ik het niet weet, is ongebruikelijk. Ik ben niet bang om fouten te maken, in de ict is alles trial and error.'

Authentiek, volks, zo noemt ze zichzelf. 'Boosheid of verdriet houd ik niet voor me. En ik ben autodidact. Wat ik leuk vind, zuig ik op. Auteursrecht zit in mijn portefeuille, maar ook de Wet op de lijkbezorging deed ik. Dan leer je over knekelputten - kan boeiend zijn.'

Haar netwerk is veelkleurig. In de partij is ze goed met Samsom, met Plasterk ook - exacte mannen die haar taal spreken. Via de Vrouwen in de PvdA werd ze kandidaat voor een Kamerzetel. Ze is, als biseksuele vrouw met man en kinderen, ook lid van het roze netwerk. En ze is van de nerds en ethische hackers. Digitale hangjongeren, zoals Misha die op z'n 15de niets anders deed dan de site van de school platgooien. Zij regelde dat Misha naar een passende school kon. Hij is nu 17 en heeft zijn eigen bedrijf. 'Stel je voor dat zo'n jongen door een kwaadwillende Rus wordt weggekocht om in netwerken in te breken. Terwijl hij het vernuft heeft de digitale veiligheid te verbeteren. Ik heb gevoel voor types die te vroeg afgeschreven worden. Zelf had ik ook zo'n slechte start.'

Ze wil politiek actief blijven, als fractievoorzitter in Lansingerland, waar ze woont. 'Types als ik, daar zijn er te weinig van', zegt ze. En ze wil de Kamer digitaal opvoeden. Maar wel van buitenaf.

null Beeld
Beeld

Onlangs kwam ze even in het nieuws, de Piratenpartij lanceerde #RedAstrid: een actie om haar binnenboord te halen. Oosenbrug piekert er niet over. 'Veel vrienden van me zijn Piraat. Maar ik ben van de sociaal-democratie en niet van de one-issue-partijen met nerdy mannen.'

Astrid is helemaal PvdA. De vraag is of de PvdA nog helemaal Astrid is. Kamerleden zoals zij, geen carrièrebestuurders maar mensen met veel werkervaring, zijn met een lampje te zoeken.

Meer over