Twintig jaar lobbyen door provincie lijkt vrucht af te werpen na principebesluit kabinet Tunnel onder Westerschelde heel dichtbij

De Zeeuwen dromen al twintig jaar van een tunnel onder de Westerschelde. Minister Jorritsma vindt dat het er nu maar van moet komen....

Van onze verslaggever

Jelle Brandsma

MIDDELBURG

Al twintig jaar wordt er vanuit het Middelburgse provinciehuis een lobby gevoerd om een vaste oeververbinding tussen Zeeuwsch-Vlaanderen en Zuid-Beveland krijgen. J. Hennekeij betoogt dat realisering van het miljardenproject nog nooit zo dichtbij is geweest als nu. Hennekeij is VVD-gedeputeerde in Zeeland en aanvoerder van het WOV-promotieteam.

Hij verstrekt na afloop van het onderhoud een notitie: 'Dit geef ik vaak aan kamerleden.' De risico's van de WOV zijn beperkt en de voordelen legio, schrijft de gedeputeerde in het stuk. Bovendien kost de verlieslijdende veerdienst momenteel ook geld: 'Het rijk legt iedere dag honderdduizend gulden zomaar bij ons op de stoep', aldus Hennekeij.

De financiering en de exploitatie zijn altijd het grote struikelblok geweest voor de verbinding. Het kabinet heeft nu besloten na de zomer een financieringsmodel op tafel te leggen en een beslissing te nemen over de aanleg. De provincie Zeeland werkte aan diverse rekenmodellen, een klus die nu is overgenomen door het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dat is volgens Hennekeij een teken dat Jorritsma de aanleg van de tunnel ondersteunt.

Het ministerie noemt de beslissing van het kabinet 'een vaag principebesluit' waaraan nog geen conclusies kunnen worden verbonden; in het najaar kan het tunnelplan alsnog van tafel gaan. Jorritsma en minister Zalm van Financiën hebben het voornemen een tunnelmaatschappij op te richten. Daarin zullen naast particuliere investeerders in ieder geval het rijk en de provincie Zeeland deelnemen. De tunnelmaatschappij neemt het risico voor de exploitatie van de oeververbinding.

Volgens Hennekeij wordt er nagedacht over een constructie waarbij het rijk voor een belangrijk deel garant staat voor het aantrekken van geld op de kapitaalmarkt. 'De staat is een goudgerande lener, die betaalt altijd terug en kan daarom tegen een lagere rente terecht', aldus de gedeputeerde.

De tunnel moet ruim 1,7 miljard gulden gaan kosten. Hij komt te liggen midden tussen de huidige veerverbindingen, in het oosten Kruiningen-Perkpolder en in het westen Vlissingen-Breskens. In Zeeuwsch-Vlaanderen gaat het verkeer bij Terneuzen onder de grond, en het komt op Beveland bij het plaatsje Ellewoutsdijk weer boven. Dan is zesenëenhalve kilometer afgelegd. De Westerschelde Oeververbinding wordt de langste tunnel van Nederland.

Er worden twee tunnelbuizen geboord met elk twee rijstroken. De autoveren verdwijnen, maar tussen Vlissingen en Breskens blijft voor voetgangers en fietsers de mogelijkheid om per boot over te steken.

'De opgave was om een project dat landelijk nauwelijks prioriteit heeft, op tafel te houden', zegt Hennekeij. De grote vraag is of de tunnel ooit voldoende tolgelden oplevert om de bouwkosten terug te verdien.

Zeeland heeft berekend dat dit het geval is als er per etmaal twaalfduizend auto's door de tunnel rijden. De veerboten vervoeren momenteel 8500 auto's. De tol wordt volgens Hennekeij vergelijkbaar met de prijs voor de pont: 13,50 gulden voor een enkele reis.

Al eerder sloten het rijk en de provincie een akkoord over een jaarlijkse bijdrage. Het rijk moet nu ook ieder jaar een bijdrage leveren om het verlies van de veerboten te dekken, en de redenering is dat dit bedrag beschikbaar komt voor de exploitatie van de tunnel.

De rijksoverheid doet ieder jaar 54 miljoen gulden in de pot en de provincie Zeeland vier miljoen gulden.

De provincie trachtte eerder het energiebedrijf Delta te betrekken bij de financiering en exploitatie. De samenwerking ketste af. Directeur P. Stoter van Delta: 'De vervoersprognose was te hoog. Iemand zal het risico moeten nemen voor het gevaar dat er minder auto's door de tunnel gaan dan verwacht. Dat wilde de provincie niet doen.'

In Zeeuwsch-Vlaanderen is een groot deel van de bevolking niet blij met de mogelijke aanleg van de tunnel. Bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart was de tunnel in dat deel van Zeeland een serieus onderwerp. Een deel van de bevolking steunde lokale partijen die zich tegen de vaste oeververbinding keren.

Hennekeij meent dat de Zeeuwse economie een geweldige impuls krijgt. De tocht met een veer duurt een half uur, en het bedrijfsleven is jaarlijks vijftig miljoen gulden kwijt door de slechte verbinding, aldus de gedeputeerde.

In de ogen van de tegenstanders is er voor veel bewoners van Zeeuwsch-Vlaanderen geen tijdwinst. In het westen is de veerdienst een rechtstreekse verbinding, terwijl na de aanleg van de tunnel omgereden moet worden.

Bovendien dreigt Zeeuwsch-Vlaanderen het eigen karakter te verliezen, menen lokale partijen. Ook van ontsluiting van dat deel van de provincie is volgens hen geen sprake. Zeeuwsch-Vlaanderen is al lang ontsloten, alleen niet in de richting van Nederland. 'Wij staan met onze rug naar de Westerschelde en met het gezicht naar België', zegt de Zeeuws-Vlaming. Antwerpen, Gent en Brugge zijn immers vlakbij.

Meer over