Nieuws

Twijfeltelefoon hoort veel ‘boostertwijfel’: niet elke gevaccineerde wil een boosterprik

Het spreekt kennelijk niet vanzelf dat gevaccineerden een afspraak maken voor de boosterprik. Van 13 tot 20 procent van deze groep is onduidelijk of zij de derde prik wel willen, blijkt uit onderzoek van het RIVM. Ongeveer de helft van de honderden dagelijkse gesprekken met de Twijfeltelefoon ging de afgelopen week over de booster.

Charlotte Huisman
Medische professionals in het Erasmus MC beantwoorden telefonische vragen van mensen die twijfelen om zich te laten vaccineren. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Medische professionals in het Erasmus MC beantwoorden telefonische vragen van mensen die twijfelen om zich te laten vaccineren.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De twijfels leven vooral bij jongeren, laat een recente RIVM-peiling zien. Van de gevaccineerden onder de 40 jaar twijfelt ruim een kwart. Onder gevaccineerde 70-plussers daarentegen is het aandeel twijfelaars verwaarloosbaar.

De ‘boostertwijfelaars’ zijn een nieuwe doelgroep voor de Twijfeltelefoon, die zich richt op vaccinatietwijfelaars in het algemeen. Aan de telefoonlijn voor met name medische vragen over coronavaccinaties zitten medisch geschoolden en medisch studenten. ‘Blijkbaar is het niet vanzelfsprekend dat iemand die zich heeft laten vaccineren, ook de boosterprik haalt’, zegt initiatiefnemer Robin Peeters, internist bij het Erasmus MC. ‘Zo veel twijfel over de boosterprik had ik niet verwacht.’

Veel bellers vinden het verhaal van de overheid verwarrend, valt Peeters op. In september was de boodschap dat de boosterprik niet meteen nodig was, daarna dat 60-plussers er toch voor in aanmerking kwamen, en nu worden alle volwassenen ervoor uitgenodigd. ‘Dan is het belangrijk om uit te leggen dat de situatie nu anders is, met de komst van de zeer besmettelijke omikronvariant’, zegt Peeters. ‘Ook vertellen we dat steeds meer data laten zien dat de boosterprik niet alleen een betere bescherming geeft tegen besmetting, maar vooral tegen het voorkomen van een ziekenhuisopname.’

Een vraag die de Twijfeltelefoon vaak krijgt is: kan ik niet beter wachten op een vaccin dat specifiek beschermt tegen de omikronvariant? Peeters: ‘Dan leggen wij uit dat zo’n vaccin er voorlopig niet is, en dat de nu aangeboden booster goed werkt.’

Nog meer prikken

Ook vragen veel twijfelaars zich af of er dan ook nog een vierde en een vijfde prik aankomen; dat zouden ze niet zien zitten. ‘Ons antwoord is dat het heel goed mogelijk is dat er meer prikken volgen, van meer vaccins zijn meerdere prikken nodig.’

Het RIVM-onderzoek noemt meer veelgestelde vragen: ‘Is het niet beter om boosterprikken te gebruiken voor ontwikkelingslanden?’ En: ‘Is een derde prik echt nodig voor gezonde mensen?’ Anderen noemen als reden voor hun twijfel de bijwerkingen die ze ondervonden na de reguliere vaccinatie. Voor weer anderen speelt mee dat hun vertrouwen in het overheidsbeleid is gedaald.

Nederland begon halverwege november als laatste Europese land met de boostercampagne, maar nu zijn de GGD’s op stoom. Deze week kunnen zij naar verwachting 1,5 miljoen boosterprikken zetten. In hoog tempo worden daarvoor nieuwe leeftijdsgroepen uitgenodigd om een afspraak te maken, inmiddels zijn ook de jongste veertigers aan de beurt.

De GGD’s en het RIVM hebben nog geen cijfers van de daadwerkelijke ‘boosterbereidheid’ uitgesplitst naar leeftijdsgroepen, die zijn er naar verwachting pas in januari. ‘De GGD’s openen veel grote vaccinatielocaties waardoor we steeds meer tijdslots kunnen aanbieden’, zegt een woordvoerder van GGD-koepel GGD GHOR. ‘Wij zien juist een groot animo voor de boosterprik.’ Veel vaccinatielocaties waren ook tijdens de Kerstdagen open. ‘Veel mensen bleken bereid om zelfs tijdens de feestdagen een prik te halen.’