Nieuws

Twijfels over milieukeurmerk: zijn de vergunningen van Tata Steel wel geldig?

Er zijn twijfels over de inhoud van een verplicht milieukeurmerk van staalfabrikant Tata Steel. Zonder dit keurmerk en bijbehorend certificaat zijn de belangrijkste vergunningen van de fabriek ongeldig.

Wijk aan Zee met de staalfabriek van Tata Steel op de achtergrond. Beeld ANP
Wijk aan Zee met de staalfabriek van Tata Steel op de achtergrond.Beeld ANP

Het keurmerk is inzet geworden van een tweetal juridische procedures, waarbij gedupeerden proberen fabrieken van Tata Steel stil te laten leggen.

Met het keurmerk kan een bedrijf laten zien dat het genoeg doet om het milieu te beschermen. De omschrijving op het betreffende certificaat van Tata Steel werd in 2016 aangepast, waarbij ineens de omschrijving ‘produceren van vloeibaar ruwijzer’ verdween. Volgens de gedupeerden vallen de meest vervuilende activiteiten van de staalproducent door de wijziging al vijf jaar niet meer onder het milieukeurmerk, waardoor de vergunningen niet geldig zijn.

Een van de partijen die nu via de rechter probeert om de fabrieken van Tata Steel stil te laten leggen, is de gefortuneerde zakenman en landgoedeigenaar Jan de Jong uit Bloemendaal. Hij strijdt nu al twee jaar tegen de gebrekkige handhaving, het toezicht en de vergunningverlening rond Tata Steel. Hij is inmiddels vele procedures begonnen, onder meer om handhaving af te dwingen. Hij heeft daarvoor verschillende advocaten in de arm genomen.

De Jong probeert nu al meer dan een jaar duidelijkheid over het keurmerk te krijgen, wat tot op heden niet gelukt is. Volgende week buigt de provinciale bezwaarschriftencommissie zich over de kwestie.

Dwangsommen

Het certificaat speelt ook een belangrijke rol in een andere rechtszaak, die maandag dient bij de Raad van State. Daarin vechten Tata Steel en Harsco – het bedrijf dat restproducten van de staalfabriek verwerkt waarbij met regelmaat de zogeheten grafietregens ontstaan – de dwangsommen aan die de bedrijven de afgelopen jaren kregen opgelegd vanwege het overtreden van de regels. In die zaak voert de stichting IJmondig ook aan dat de restproducten die Harsco verwerkt en overlast veroorzaken niet onder het keurmerk vallen.

Tata Steel is de afgelopen twee jaar onder vuur komen te liggen. Keer op keer veroorzaakte het bedrijf grote overlast in de nabije omgeving en werden vergunningen overtreden. Zo veroorzaakte het bedrijf Harsco enorme stofexplosies bij het verwerken van restproducten, waardoor de omgeving onder een dun laagje stof en grafiet werd bedekt. Uit onderzoek bleek dat in deze grafietregens zeer zorgwekkende stoffen zaten.

De zaak om het milieukeurmerk draait om de zogeheten scope op het ISO 14001-certificaat van Tata Steel. Omdat daar in 2016 ineens de ‘productie van ruwijzer’ niet meer op stond, stellen de omwonenden dat daardoor niet alle fabrieken van Tata Steel meer gecertificeerd zijn. Volgens advocaat Michael Klijnstra, die namens zakenman De Jong optreedt, lijkt door de wijziging het ISO-certificaat vanaf 1 januari 2016 niet meer alle activiteiten te omvatten, waardoor niet alle bedrijfsonderdelen meer aan de vergunningen voldoen. ‘Gelet op de vele gebreken en (...) overtredingen van Tata Steel IJmuiden is dit op zichzelf niet verrassend.’

Toezichthouder

De Omgevingsdienst, de toezichthouder namens de provincie Noord Holland, stelt dat volgens hen de scope van het certificaat niet gewijzigd is, waardoor Tata volgens hen beschikt over ‘een gecertificeerd milieuzorgsysteem overeenkomstig ISO 14001’. ‘Waarom de formulering anders is, is een vraag voor Tata Steel of het certificerende bedrijf’, aldus de toezichthouder.

Dat bedrijf, BSI, de instantie die het certificaat heeft afgegeven, reageert niet op vragen hierover. Een woordvoerder van Tata Steel zegt dat er geen ‘inhoudelijk verschil’ bestaat tussen het huidige en voorgaande ISO-certificaat. ‘Het samengevatte toepassingsbereik als omschreven op de eerste pagina is slechts enigszins aangepast en geactualiseerd.’

Meer over