Twijfelen aan de maan

Zijn de Apollo-reizen naar de maan eigenlijk wel gemaakt, of hebben die honderden miljoenen kijkers over de hele wereld ruim dertig jaar geleden slechts gekeken naar nepmaanlandingen?...

Geruchten van die strekking doen al jaren de ronde; de aanhangers ervan zitten in hetzelfde circuit als UFO- en graancirkelgelovigen. De ruimtevaartorganisatie NASA weet er niet echt goed raad mee. Vorige week kreeg de bekende Amerikaanse journalist James Oberg, schrijver van een tiental boeken over ruimtevaart, opdracht een boekje te schrijven, waarin hij de geruchten moet ontzenuwen.

Vijftienduizend dollar had NASA er voor over, voor 30.000 woorden tekst over Apollo-reizen. Die hebben de Amerikaanse belastingbetaler indertijd dertig miljard dollar gekost. De opdracht is overigens ook al weer ingetrokken.

Op 20 juli 1969 zetten twee bemanningsleden van het ruimtevaartuig Apollo 11 als eerste mensen voet op de maan. In de jaren daarna gingen er nog zes andere Amerikanen naar toe. Allemaal namaak. De VS zouden indertijd niet over de technologie hebben beschikt om als onderdeel van een Koude Oorlog de Russen te kunnen verslaan in de ruimterace naar de maan.

Daarom zou de toevlucht zijn genomen tot komedie. Beelden van huppelende mannen op het maanoppervlak, gecombineerd met een krakerige lijnverbinding, zouden in TV-studio's zijn opgenomen. Al jaren worden op talloze internetsites aanwijzingen voor die samenzweringstheorie uitgewisseld.

Die variëren van beelden van een wapperende Amerikaanse vlag op de maan - terwijl er geen maanwind is - tot het ontbreken van een sterrenhemel op de achtergrond van de TV-beelden. Ook zouden slagschaduwen van maanlanders niet overeenkomen met de zonnestand op dat moment. En dan is er nog de beroemde foto met een schoenafdruk van een astronaut in het maanoppervlak. Hoe kan dat nou, roepen de twijfelaars, maanstof is daar veel te fijn voor; zo'n afdruk vormt zich niet.

Vorig jaar deed een uitzending van FOX TV, waarin de twijfelaars uitgebreid aan het woord kwamen, veel stof opwaaien. Vijftien miljoen mensen keken er naar. Na de uitzending antwoordde twintig procent van de Amerikanen twijfels te hebben over die maanlandingen, de vele meegebrachte maanstenen ten spijt. NASA volstond toen met een eenregelig persbericht: 'Apollo: yes we did'.

In september dit jaar deed zich een incident voor met de 72-jarige astronaut Buzz Aldrin, Amerika's tweede man die voet op de maan zette. In een hotel in Beverly Hills werd deze door Bart Sebrel, een filmer die een videodocumentaire heeft gemaakt over de samenzweringstheorie, lastig gevallen.

Sebrel, Aldrin hinderlijk volgend met zijn camera, gelastte de astronaut de waarheid te zweren op een meegebrachte bijbel. Tijdens het duw-en-trekwerk dat volgde, kreeg de filmer een klap voor zijn hoofd. Een rechter seponeerde een aanklacht tegen astronaut Aldrin.

Dit incident was voor NASA de druppel die de emmer deed overlopen. Het leidde tot de opdracht aan Oberg voor het schrijven van een ontzenuwend boekje dat onder meer zou kunnen worden gebruikt op scholen.

Die opdracht resulteerde op zijn beurt tot commotie in de media. NASA zou met zo'n opdracht teveel tegemoet komen aan de aanhangers van de samenzweerdertheorie, luidde de kritiek. Wat weer tot gevolg had dat NASA haar opdracht eind vorige week in allerijl introk. Oberg kreeg 5000 dollar voor de moeite.

En de aanhangers van de samenzweringstheorie kregen er een extra argument bij: NASA zou bang zijn voor nog meer onthullingen, is inmiddels op verschillende internetsites te lezen. Oberg maakt zijn boek toch af, heeft hij beloofd.

Overigens hebben Apollo-bemanningen speciale reflectoren op de maan neergezet. Dertig jaar achtereen wordt daar met grote regelmaat een laserbundel op gericht. Aan de hand van de tijd die nodig is voordat een minuscuul beetje licht - te meten met een gevoelige ruimtekijker - weer terug is op aarde, is de afstand tot de maan berekend: 385.000 kilometer, met een nauwkeurigheid van drie centimeter.

Meer over