Twentse ramp

HOE WAS dit mogelijk? Die vraag blijft knagen, nu de onwezenlijke beelden van de verwoeste woonwijk in Enschede bij eenieder op het netvlies zijn gebrand....

Vast staat dat niet een oorlog, maar feestelijk bedoeld vuurwerk de tragedie aanrichtte die vergelijkbaar is met de Bijlmerramp uit 1992. Maar hoe de 100 duizend kilo vuurwerk tot ontploffing heeft kunnen komen, is een vraag waarop het antwoord pas in de komende maanden duidelijk kan worden - als de oorzaak al ooit te achterhalen valt.

Ook al is het nu nog te vroeg een begin van een antwoord op de hoofdvraag te geven, toch zijn er twee bestuurlijke kwesties die met voorrang antwoord verdienen.

Ten eerste is er de kwestie die bij de omwonenden van de opslagplaats het meest leeft: hoe kon de lokale overheid toestaan dat zo'n gevaarlijke opslagplaats zo dicht bij woonhuizen werd toegelaten? Het antwoord van de lokale autoriteiten is dat de opslagplaats van S.E. Fireworks diverse vergunningen voor al het vuurwerk had gekregen, dat aan strenge veiligheidseisen werd voldaan en dat de landmacht had gecontroleerd.

Dat kan zo zijn, maar een opmerkelijk gegeven is wel dat het bedrijf de lucht in is gevlogen, hoe voortreffelijk de procedure ook was. De bedoeling van de gemeente was dat het bedrijf in 2002 zou verhuizen naar een veiliger industrieterrein. Waarom is daar, uit veiligheidsoverwegingen, niet meer spoed achter gezet? De gemeente had de juridische mogelijkheid S.E. Fireworks tot een verhuizing te dwingen door aan te bieden de verplaatsingskosten te betalen, maar dat is kennelijk niet, of met te weinig overtuiging, geprobeerd. De trage gang van zaken wekt de indruk van een lokale overheid die gedoogt - en niet handelt.

Verbonden met deze kwestie is een andere kernvraag: wie wisten van de opslagplaats? Dat een aantal omwonenden onkundig was valt te begrijpen, maar het aanvankelijke optreden van brandweer en politie wekt eveneens de indruk dat het potentiële gevaar onvoldoende werd onderkend - anders zou de evacuatie van de wijk voortvarender ter hand zijn genomen.

Bovendien valt uit de reacties van burgemeester en gemeenteraadsleden op te maken dat ook zij onwetend waren, ook al bestond het vuurwerkdepot sinds 1977. De vergunningverlening werd gedelegeerd aan de gemeente-ambtenaren, terwijl de politici hun bestuurlijke energie staken in een project als Twentestad. De vraag is of die taakopvatting wel juist is en of dit soort kwesties die burgers direct raken, niet hoger op de agenda van politici horen te staan.

Meer over