Nieuws

Tweede Prinsjesdag tijdens pandemie: geen koets, wel gewoon een Troonrede en een koffertje

Een feest der democratie en monarchie moet de derde dinsdag in september zijn. Maar voor liefhebbers van groot ceremonieel vertoon valt er vandaag weinig te beleven. Toch is er ook dit jaar gewoon een Troonrede, een koffertje en een designated survivor.

In de grote kerk in Den Haag wordt de laatste hand gelegd aan de troon waar de koning vandaag de Troonrede uitspreekt. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
In de grote kerk in Den Haag wordt de laatste hand gelegd aan de troon waar de koning vandaag de Troonrede uitspreekt.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Net als vorig jaar is Prinsjesdag vanwege de coronacrisis uitgekleed tot het strikt noodzakelijke. Gezien de pandemie misschien niet eens noodzakelijk, vier dagen voordat de anderhalvemetersamenleving wordt uitgezwaaid. Maar het programma is deze zomer al vastgesteld, toen de besmettingscijfers opliepen.

Dranghekken ontbreken. Gedrang wil de gemeente Den Haag namelijk niet hebben. Er valt niks te zien, dus blijf maar lekker thuis, luidt de boodschap van de Haagse politie. Zowel de gouden als de zilveren koets zal 0 kilometer extra op de teller krijgen vandaag. De koninklijke familie komt, zonder publieke tocht, per dienstauto.

Designated survivor

Wel groots: de locatie van de Troonrede. Net als vorig jaar is de Ridderzaal niet groot genoeg om de 225 (Eerste en Tweede) Kamerleden op anderhalve meter van elkaar te ontvangen. Er wordt daarom uitgeweken naar de Grote Kerk in Den Haag. Ook daar is geen ruimte voor pottenkijkers: om de kerk staan grote witte hekken. Met de ministers van het demissionaire kabinet erbij worden er dit jaar zo’n 250 mensen verwacht bij de troonrede. Normaal zijn er duizenden genodigden.

Waar Prinsjesdag normaal wordt ingeluid met saluutschoten van de Gele Rijders bij Paleis Noordeinde, is ook het militair vertoon dit jaar zeer ingetogen. Er zal enkel om 12.00 uur een ontvangst zijn door de militaire erewacht bij de Grote Kerk. Dit de officiële aftrap van Prinsjesdag.

Drie kwartier later komen de Kamerleden aan in de Grote Kerk, waar zij tot ongeveer 13.30 uur moeten wachten tot Koning Willem-Alexander de Troonrede zal uitspreken.

Naar alle waarschijnlijkheid zullen niet alle ministers van het kabinet aanwezig zijn: op initiatief van D66 wordt sinds 2019 een ‘designated survivor’ aangewezen. Dat is een minister die niet aanwezig is en de controle over het land moet nemen, mocht de rest van het kabinet bijvoorbeeld omkomen door een aanslag. In 2019 was dat voor het eerst Stef Blok, die tijdens de Troonrede in het Europees Parlement zat. Vorig jaar was Wouter Koolmees de aangewezen overlevende die ontbrak in de Grote Kerk. Aan wie dit jaar de eer is, moet vandaag blijken.

Protest

Geen designated survivor, maar ook niet aanwezig: Caroline van der Plas. De BBB-voorvrouw boycot Prinsjesdag vanwege het voortijdig lekken van de kabinetsplannen. Juist dat is een van de weinige Prinsjesdag-tradities die dit jaar wél overeind is gebleven.

De gemeente Den Haag wil geen toeschouwers, wel zullen er twee demonstraties zijn vandaag. Naast het tijdelijke B67-onderkomen van de Tweede Kamer eisen jongerenorganisaties een einde aan het leenstelsel voor studenten. Onder de demonstranten zijn onder meer de jongerenorganisatie van GroenLinks, D66, CDA en PvdA. Op het Plein, naast het Binnenhof in verbouwing, zullen demonstranten pleiten voor meer vrouwen en diversiteit in de politiek.

Om 15.00 uur zal demissionair minister van Financiën Wokpe Hoekstra de Miljoenennota in het koffertje overhandigen aan de Tweede Kamer. Pas daarna woensdag kunnen de Algemene Politieke Beschouwingen beginnen.

Meer over