Tweede Kroatische oorlog

HET GROTE offensief van het Kroatische regeringsleger tegen de Kroatische Serviërs bevestigt dat het ingrijpen van dit leger eind vorige week in west-Bosnië niet alleen was bedoeld om de Moslims in de belagerde enclave Bihac te helpen....

Het moment daarvoor leek hem gunstig. Na de Servische aanvallen op Bihac en de woede over het wrede optreden van de Bosnische Serviërs bij hun verovering van Sebrenica en Zepa, zo moet Tudjman hebben gedacht, zouden Amerika en Europa wel enig begrip tonen voor een Kroatisch offensief tegen de Krajina.

Tudjman heeft zich hierin vergist. Verschillende Europese landen hebben de aanval op de Krajina scherp veroordeeld. Amerika en Europa hebben Tudjman opgeroepen het offensief te staken en verder te onderhandelen met de Kroatische Serviërs over een politieke oplossing.

Deze veroordeling is terecht. Want de tweede Kroatische oorlog sinds 1991 betekent dat opnieuw burgers worden gedood en verdreven. Bovendien bestaat het gevaar dat de oorlog in Bosnië verder escaleert en dat ondanks alle terughoudendheid van de Servische president Milosevic tot nu toe, het Servische leger zich weer in de strijd gaat mengen.

Tudjmans argument dat de onderhandelingen met de Kroatische Serviërs waren mislukt, is niet juist. Waar is dat bij het zoeken naar een politieke oplossing de afgelopen drieëneenhalf jaar geen vooruitgang werd geboekt. Enerzijds hielden de Kroatische Serviërs vast aan hun eis van een eigen onafhankelijke republiek Krajina; anderzijds was Tudjman slechts bereid tot minimale concessies inzake de rechten van minderheden. Waar is echter ook dat onder druk van de Kroatische troepenconcentraties rond de Krajina de Kroatische Serviërs donderdag voor het eerst bereid waren te praten over het weer integreren van de Krajina in Kroatië.

De invloedrijke Amerikaanse ambassadeur in Zagreb, Peter Galbraith, die in Belgrado sprak met de Servische leider Babic, verklaarde na afloop dat de Kroatische Serviërs tegemoet waren gekomen aan de voorwaarden van Tudjman en dat er daarom geen reden meer was oorlog te voeren.

De Kroatische president had op zijn minst eerst kunnen onderzoeken of de Kroatische Serviërs serieus wilden onderhandelen over de herintegratie van de Krajina in Kroatië. Dan had hij echter van zijn kant bereidheid moeten tonen de Serviërs in de Krajina een grote mate van autonomie te verlenen. De nationalist Tudjman wil dat niet. Hij koos voor oorlog, en zijn leger deinsde er zelfs niet voor terug VN-posten aan te vallen. Tot dan deden dat alleen de Serviërs.

Meer over