Nieuws

Tweede Kamer zit nog vol vragen over quarantaineplicht voor inreizigers

Een groot deel van de Tweede Kamer heeft twijfels over de effectiviteit en de handhaafbaarheid van de quarantaineplicht voor inreizigers uit risicolanden. Het kabinet wil die plicht vanaf half mei invoeren, maar fracties zien tal van praktische bezwaren en sturen aan op wijzigingen.

D66-Kamerlid Jan Paternotte tijdens het debat met een deel van de kaart met daarop de risicolanden
 Beeld ANP - Phil Nijhuis
D66-Kamerlid Jan Paternotte tijdens het debat met een deel van de kaart met daarop de risicolandenBeeld ANP - Phil Nijhuis

Demissionair minister De Jonge van Volksgezondheid erkent dat handhaving lastig is maar houdt vol dat de wet dringend nodig is, juist als het virus straks beter onder controle is.

Verplichte quarantaine is al sinds het begin van de pandemie een omstreden politiek thema, omdat de overheid daarmee diep ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer. Het kabinet waagde zich er daarom een jaar lang niet aan. Nu het einde van de pandemie in Europa langzaam maar zeker in zicht lijkt te komen, ligt de quarantaineplicht alsnog op tafel. Juist nu, betoogde minister De Jonge woensdag in de Kamer: ‘Stel je voor dat we onszelf straks redelijk terug naar normaal hebben gevaccineerd en in een ander werelddeel duikt een exotische mutatie op. Dan wil je die mutatie onderdrukken, omdat die ons anders terug bij af zou kunnen helpen. Dat is wat we niet willen.’

Daarom presenteerde het kabinet onlangs de wet die inreizigers verplicht om hier na aankomst uit aangewezen landen in quarantaine te gaan. Dat moet thuis of op het adres waar mensen willen verblijven. Die quarantaine is nu nog een advies, maar als de wet er is kan er ook gehandhaafd worden. De boete op overtreding komt op 339 euro. Minister De Jonge hoopt dat een plicht mensen beter zal doordringen van de ernst. Het huidige quarantaine-advies wordt slecht gevolgd. ‘Slechts 21 procent volgt het advies op, dat is buitengewoon beroerd’, aldus De Jonge. Van een plicht zal een dwingender karakter uitgaan, denkt hij.

Lage verwachtingen

Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en de Eerste Kamer worden goedgekeurd. In de Tweede komt er waarschijnlijk wel een meerderheid, bleek woensdag in het zogeheten wetgevingsoverleg, maar de verwachtingen over het effect van de plicht zijn niet hooggespannen.

Veel fracties hebben vooral vragen over hoe De Jonge de wet denkt te gaan handhaven. Daartoe komt er een speciaal tienkoppig belteam dat mensen in quarantaine regelmatig gaat bellen om te checken waar ze zijn, onder meer op basis van de ‘achtergrondgeluiden’. Bij een vermoeden van overtreding kunnen gemeentelijke toezichthouders ter plekke gaan controleren.

Kamerleden vragen zich af of dat wel zal werken en of het de teams bijvoorbeeld zal lukken om huishoudelijke geluiden te onderscheiden van geluiden op straat of op de werkvloer. De Jonge zelf meent dat het belteam zijn uitwerking niet zal missen. ‘Mensen lopen een gerede kans om tegen de lamp te lopen. We zetten er geen politiemacht tegenaan, maar het is een proportioneel handhavingsinstrument.’

Ook wil de Kamer duidelijker horen welke landen straks tot de risicolanden worden gerekend. Volgens de laatste inventarisatie in maart valt daar een groot deel van de wereld onder, inclusief veel Europese landen. De Jonge benadrukt echter dat dit niet zo zal blijven, omdat in andere landen ook wordt gevaccineerd. ‘Ik ga ervan uit dat de quarantaineplicht uiteindelijk in zeer geringe mate of helemaal niet van toepassing zal zijn op Europese landen.’

Quarantaineplicht gevaccineerden

De Kamer is het onderling zeer oneens over de vraag of er een uitzondering op de quarantaineplicht moet komen voor mensen die gevaccineerd zijn. PvdA en D66 willen dat wel, omdat zij een plicht voor gevaccineerden niet meer proportioneel vinden. Forum voor Democratie is fel tegen, omdat het dan voor veel mensen zal gaan voelen als een ‘indirecte vaccinatiedrang’, aangezien ze zonder vaccin dan niet meer met een groep wél gevaccineerden op reis kunnen.

De Jonge is het eens met PvdA en D66, maar vindt het nu nog te vroeg voor een uitzondering. ‘Er komt hopelijk een moment dat we kunnen zeggen dat mensen die gevaccineerd zijn een geringe rol spelen in de verspreiding. Als aan die voorwaarde is voldaan, en een vaccinatiebewijs is technisch mogelijk, dan is het een terechte stap in een proportionele vormgeving van de wet. Maar nu zijn we nog niet zover.’ Hij wijst er ook op dat in de aangewezen hoogrisicolanden sprake zal zijn van zeer veel besmettingen, nieuwe virusvarianten of weinig informatie over de lokale situatie. In die gevallen zal ook het nut van vaccinatie niet zeker zijn, waarschuwt hij.

Een deel van de Kamer, aangevoerd door Denk en FvD is ronduit tegen een quarantaineplicht, vanuit de overtuiging dat de overheid zich hier te groot maakt.

Over het wetsvoorstel en mogelijke wijzigingen wordt begin mei gestemd.

Meer over