Tweede Kamer verdeeld over uitkomst Irak-onderzoek

De Tweede Kamer is verdeeld over de uitkomsten van de twee onderzoeken naar het wangedrag van Nederlandse militairen in Irak eind 2003....

De VVD en PVV bestreden de suggestie van een doofpot fel. Alle partijen waren opgelucht dat er geen gedetineerden zijn gemarteld. Ook richtten allen hun pijlen op het 'onwerkbare' mandaat voor de militairen.

Er was wel degelijk een hoop aan de hand in Irak, zo benadrukten vooral de PvdA, SP, GroenLinks en D66 woensdag in een debat met minister Eimert van Middelkoop (Defensie). Ze wezen daarbij op de onderzoeken van een commissie onder leiding van Koos van den Berg en de CTIVD, die toezicht houdt op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

Incidenten
De commissies hadden los van elkaar aangetoond dat militairen de instructies hadden overtreden die ze hadden meegekregen. Daarnaast kwamen er incidenten naar boven die nog niet bekend waren. De twee rapporten zijn voorgelegd aan het Openbaar Ministerie, die het finale oordeel moet vellen. Eerder zag het OM geen reden voor strafrechtelijk onderzoek naar het gedrag tijdens verhoren, toen de marechaussee dat in 2003 en 2004 had onderzocht.

Het CDA, VVD, PVV, ChristenUnie en de SGP legden er de nadruk op dat de hoofdbeschuldiging van martelingen was weerlegd en omarmden de aanbevelingen. De VVD en PVV hekelden de internationale schade aan de reputatie van de Nederlandse krijgsmacht. Ze eisten excuses van onder andere PvdA-Kamerlid Ton Heerts, die had meegewerkt aan de omstreden publicatie van de Volkskrant. PVV-Kamerlid Hero Brinkman bestempelde mensen die vanuit Defensie informatie lekten naar de media als landverraders.

Mandaat
Alle partijen vonden dat het mandaat van de militairen niet goed uitvoerbaar was en dat dit bij volgende missies beter moet worden geregeld. Volgens GroenLinks was de onduidelijkheid de militairen in het veld niet aan te rekenen maar wel de leiding. De SP meende dat voormalig Defensieminister Henk Kamp signalen dat het mandaat rammelde aan de Kamer had moeten doorgeven. SP-Kamerlid Krista van Velzen verweet Kamp ook dat hij zich beter door zijn ambtenaren had moeten laten informeren over de Nederlandse behandeling van gedetineerden. Dat had hij ook achteraf nog kunnen doen toen het wangedrag van de Amerikanen in Irak bekend werd.

Meer over