'Tweede Kamer moet van plannen afblijven'

Het kabinetsplan voor de reorganisatie van de sociale zekerheid roept heftige reacties op. ROMKE VAN DER VEEN, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Twente, heeft geen goed woord over voor het 'bureaucratische' kabinetsplan om de uitvoering van de sociale zekerheid radicaal te reorganiseren....

Het GAK krijgt concurrentie van nieuwe uitkeringsbedrijven. Die kans wordt groot door het kabinetsvoorstel voor reorganisatie van de sociale zekerheid. 'Maar dan moet de Tweede Kamer de plannen wel ongemoeid laten', zegt Martin van der Krogt, sinds twee jaar directeur sociale zekerheid bij adviesbedrijf Moret Ernst & Young. Daarvoor was hij directeur van het GAK. Nu adviseert hij ABN Amro en Aegon bij hun gezamenlijke plan een concurrent voor het GAK op te zetten.

Vooral het voorstel dat de WAO-keuring in handen van overheidsartsen komt, juicht Van der Krogt toe. 'Het zou een hele hijs zijn als een nieuwe uitvoerder zelf een keuringsorganisatie op poten moet zetten. Dat geeft alleen maar extra sores. Nu is het ook denkbaar dat grote bedrijven of salarisadministratiebedrijven de WW en WAO gaan uitvoeren.'

De reactie is opmerkelijk. Politici veronderstellen juist dat verzekeraars en banken de keuring graag zelf willen doen. Die zou dan worden gebruikt in de onderlinge concurrentie. 'Daar hebben ze helemaal geen behoefte aan', zegt Van der Krogt.

- Waarom willen ABN Amro en Aegon eigenlijk een eigen GAK ?

'Ze willen een kanaal graven naar de werkgever. Dan kunnen ze een compleet pakket financiële diensten aanbieden met allerhande verzekeringen en bankdiensten. Het uitkeringsbedrijf is feitelijk slechts een administratiekantoor. Voor het overige werk om uitkeringsgerechtigden weer aan een baan te helpen, worden contracten afgesloten met gespecialiseerde bedrijven.'

- En ze willen de gegevens van werknemers en bedrijven gebruiken voor de verkoop van verzekeringen en financiële diensten.

'Heel beperkt. Ze zullen zich aan de wet houden en toestemming vragen voor gebruik van gegevens voor andere doelen dan waarvoor ze verzameld zijn. Het enige waarin ABN Amro en Aegon zijn geïnteresseerd, zijn naam en adres van bedrijven en werknemers. Het zijn de klantrelaties waar het hen om gaat. Niets meer, niets minder.'

- Een nieuw GAK kost 200 miljoen gulden. Het GAK is opgezet met premiegeld. Willen jullie ook subsidie?

'Ze willen niet per se subsidie. Dat is een mystificatie. We zien dat er nu bij de huidige uitkeringsbedrijven enorme bedragen in technologie worden geïnvesteerd. Wij vragen ons af of dat onderhoud is of investeringen zijn. Investeringen met publiek geld net voor de privatisering moeten kritisch bekeken worden.

'Het belangrijkste is een gelijke startpositie. Het gaat erom dat de gegevens van bedrijven en werknemers makkelijk kunnen worden overgedragen door uitvoeringsbedrijven. De computersystemen moeten daarom aan uniforme specificaties voldoen. De toezegging van minister De Vries van Sociale Zaken dat de systemen vrij beschikbaar zijn voor nieuwe bedrijven is mooi.'

- En de onvermijdelijke kritische kanttekening?

'ABN Amro en Aegon hebben een plan om over anderhalf jaar met een bedrijf te beginnen. Door met de allernieuwste apparatuur te beginnen, kunnen ze 30 procent goedkoper werken dan het GAK. Het kabinet stelt de reorganisatie nu een jaar uit. De huidige uitkeringsbedrijven kunnen daardoor een jaar langer hun performance verbeteren en samen met alliantiepartners hun klantrelaties behouden. Het is dan ook de vraag of ABN Amro en Aegon hun plan nu zullen doorzetten. Dat is jammer, erg jammer.'

Meer over