Twee nieuwe ministers in de luwte

DEN HAAG - Heel weinigen worden geroepen tot een ministerschap van Staat. Het is een eretitel die vrijdag twee Nederlanders ten deel viel: voormalig vicepremier Els Borst (80) van D66 en de 70-jarige vorige vicepresident van de Raad van State Herman Tjeenk Willink (PvdA).

Er zijn nu acht ministers van Staat, hun gemiddelde leeftijd is 76 en ze functioneren soms als politiek adviseur van koningin Beatrix - in kabinetsformaties, staatsrechtelijke kwesties of als hun expertise anderszins is vereist. Beatrix kan hun vragen de regering te vertegenwoordigen. Ze opereren in de luwte. 'Je wordt het niet als je stof doet opwaaien', zegt oud-premier Dries van Agt, die het niet is geworden.

Het lijkt vreemd dat Beatrix pas tien jaar na het vertrek van Borst als minister van Volksgezondheid gebruikmaakt van haar diensten. De afweging is dat met deze benoeming D66 weer is vertegenwoordigd na het overlijden van oud-minister Hans van Mierlo. Tot nu toe werd iedere afgezwaaide vicepresident van de Raad van State minister van Staat.

Beatrix laat zich bij haar keuze niet leiden door de actuele politieke verhoudingen. De grootste regeringspartij VVD heeft maar één minister van Staat. 'Bliksemkaters, da's weinig', zegt Van Agt. 'Frits Bolkestein kan natuurlijk niet, want die toetert nog.' Het kleine CDA met dertien zetels heeft drie ministers van Staat. Ook de PvdA heeft er drie.

In het gezelschap bevinden zich twee oud-premiers: Ruud Lubbers (73, CDA) en Wim Kok (74, PvdA). Er zijn twee ministers van Buitenlandse Zaken: de CDA'ers Pieter Kooijmans (79) en Hans van den Broek (76). De PvdA'er Jos van Kemenade (75) was minister van Onderwijs. De oudste is de enige liberaal, de 81-jarige Frits Korthals Altes, oud-minister van Justitie.

Van Agt is niet verdrietig dat hij een gewone oud-premier is. 'Ik bevind mij in goed gezelschap. De beste minister-president na Drees is ook nooit minister van Staat geworden: dat was de fenomenale Piet de Jong (1967-1971). Als die het niet kon worden, dan houd ik mijn tranen in.'

Ook Balkenende is het niet geworden. Van Agt heeft nog een suggestie: 'Jan Marijnissen van de SP! Dat zou ik mooi vinden. Die draag ik bij deze voor.'

undefined

Meer over