Twee grootste universiteiten groeien het hardst

Op de VU maakt niemand zich zorgen over de daling van het aantal eerstejaars. En ook in Leiden liggen ze er niet wakker van....

Van onze verslaggever Gerard Reijn

Elders in de Randstad vergaat het de universiteiten slechter. De Vrije Universiteit in Amsterdam krimpt met 7 procent, en de Universiteit van Leiden zelfs met 9 procent. Dat zijn gevoelige tikken, die zelfs nog groter zijn dan ze op het eerste gezicht lijken. Het totale aantal eerstejaars aan de Nederlandse universiteiten stijgt dit jaar namelijk met 4 procent.

Dat blijkt uit cijfers die maandag werden gepubliceerd door de Informatie Beheer Groep (IBG), de instantie die onder meer de studiefinancieringen voor zijn rekening neemt. Het gaat hier om vooraanmeldingen, maar de cijfers worden algemeen gezien als een zeer goede indicator voor de uiteindelijke inschrijvingen.

Voor de Universiteit van Amsterdam is dit de eerste groei deze eeuw. De woordvoerder van de UvA denkt dat de groei te maken heeft met de betere beoordelingen die zijn universiteit de laatste tijd krijgt. 'Je ziet dat we in de waarderingen zijn gestegen, bijvoorbeeld in de Keuzegids Hoger Onderwijs.'

Niet dat de UvA in die gids als een topper naar voren komt: een brave middenmoter, meer niet. Maar het is wel voor het eerst sinds jaren dat de UvA beter scoort dan de grote concurrenten Utrecht, Leiden en Groningen. Bovendien: 'Je moet ook niet alleen kijken naar de beoordeling van de universiteit als geheel, maar naar ook van de studierichtingen. Onze grote studierichtingen, zoals psychologie en communicatiewetenschappen hebben heel goede beoordelingen gekregen', zegt de UvA-woordvoerder.

Op de Vrije Universiteit, een paar kilometer verderop, lijkt niemand zich zorgen te maken over de daling van het aantal eerstejaars. Volgens de VU is daar een heel simpele verklaring voor. 'Wij hebben altijd een relatief grote instroom gehad van hbo'ers. Nu, met de bachelor-masterstructuur, komen die hbo'ers binnen bij de master-opleidingen en telt de IBG ze niet meer als eerstejaars', denkt de VU-woordvoerder. Maar de IBG zegt dat er niets is veranderd met de telling van hbo'ers.

De VU vindt dat er met de belangstelling voor de gereformeerde universiteit niets aan de hand is. 'Als je de inschrijvingen voor master-opleidingen en van eerstejaars bachelors bij elkaar optelt, komen we uit op evenveel als vorig jaar', aldus de woordvoerder.

De groei van de grootste universiteit van Nederland, die van Utrecht, houdt al jaren aan, maar de universiteit weet nog niet waarom dit jaar de groei zo sterk is. Vorig jaar bleek uit een enquête onder de eerstejaars dat ze vooral afkwamen op de goede voorlichting, de brede keuze aan bachelor-opleidingen, intensieve begeleiding, en goede mogelijkheden om in het buitenland te studeren.

De Universiteit van Leiden heeft geen idee waarom het aantal aanmeldingen zo is gedaald, maar 'we liggen er niet wakker van', zegt de woordvoerder. 'Wij zijn de afgelopen vijf jaar gegroeid van 2600 eerstejaars tot 4100 vorig jaar. Wij willen niet meer groeien. We hebben dit jaar al een numerus fixus voor psychologie.'

Niet alleen bij de universiteiten zijn grote verschuivingen te zien, ook bij de hogescholen. Bij de grootste onderwijsinstelling van Nederland, Inholland, zijn tot nu toe ruim 7 procent minder eerstejaars aangemeld dan vorig jaar. Inholland is nu in aantal eerstejaars voorbijgestreefd door de Brabantse Fontys Hogeschool, die een groei kende van 14 procent.

Bestuursvoorzitter Jos Elbers van Inholland erkent dat de belangstelling voor zijn instituut terugloopt, en geeft zelfs toe dat de waardering voor sommige Inholland-scholen niet overhoudt. In de ranglijst van de Keuzegids Hoger Onderwijs stonden vorig jaar drie Inholland-scholen bij de slechtste zes. Elbers: 'Dat beeld is gebaseerd op het onderwijs zoals het was vóór 2002, het jaar waarin vier hogescholen fuseerden tot Inholland.' De fusie is nog lang niet afgerond, maar in 2006 'moeten de zaken op orde zijn'. 'We zitten op koers, maar we hadden het natuurlijk liever beter gehad.'

Meer over