Twaalf hulpverleners kunnen meneer Hopping niet helpen

Kafka in Nijmegen. Meneer Hopping, 39 jaar oud, ongehuwd, is een plaag voor de buurt. Zijn huis is een zwijnenstal....

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

NIJMEGEN

Hopping is een goede bekende bij verschillende instanties. De politie staat regelmatig bij hem aan de deur of haalt hem dronken van de straat. De woningbouwvereniging hield tot twee keer toe grote schoonmaak in de woning. De Riagg noemt Hopping een psychiatrisch geval, maar hij loopt weg uit het psychiatrisch centrum. De GGD bemoeit zich ermee.

In totaal houden maar liefst twaalf instanties zich op een of andere manier met Hopping bezig, maar geen enkele daarvan begeleidt hem structureel. Erger nog, de meeste weten van elkaar niet eens dat ze zich met dezelfde man bezighouden.

De naam Hopping is gefingeerd, maar het voorbeeld is echt, zegt P. Hagenaars, rayonchef van de politie in Nijmegen. Het geeft aan hoe gefragmenteerd de zorg in Nederland is georganiseerd, want Nijmegen is daarin niet uniek. 'Iedereen doet een stukje. Elke instelling lost zijn eigen probleem op.' En trekt er vervolgens de handen weer van af.

In Nijmegen zijn honderdvijftig zware probleemgevallen als meneer Hopping. Een relatief kleine groep, die echter extreem veel overlast en schade veroorzaakt, naar schatting voor vijftien miljoen gulden in vijf jaar tijd.

Het zijn vaak 'vaste klanten' van de politie, die bijna dagelijks met dit soort mensen te maken heeft. Burengerucht, gestoorden die met een bijl zwaaien of dreigen de hand aan zichzelf te slaan. Ook woningbouwverenigingen worden geregeld geconfronteerd met klachten van omwonenden wegens herrie en stankoverlast.

Meestal wordt er naar beste vermogen ingegrepen - de geluidsapparatuur wordt in beslag genomen, iemand verdwijnt in de crisisopvang, het huis wordt schoongemaakt - maar oplossingen beklijven vaak niet omdat het vervolg ontbreekt. Politie en woningbouwverenigingen verdwalen in een oerwoud van hulpverlenende instanties, cliënten shoppen van hulpverlener naar hulpverlener.

Uit frustratie over deze gang van zaken is op initiatief van politie en de woningbouwvereniging Nijmegen het project 'De Bonte Hond' opgezet. Het project heeft als doel hulpverlenende instanties nauwer met elkaar te laten samenwerken en over de muren van hun eigen instelling heen te laten kijken.

Het eerste resultaat is een boekje dat vandaag wordt gepresenteerd op een congres in Nijmegen. Het boekje is een wegwijzer naar de diverse hulpverlenende instanties met hun specifieke deskundigheid. Daarnaast zullen alle betrokken organisaties een samenwerkingsovereenkomst ondertekenen.

Dat de ondertekening van zo'n overeenkomst gepresenteerd moet worden als een verworvenheid, geeft op zichzelf al aan hoe versnipperd de hulpverlening is, geeft de projectleiding toe. Er moet méér gebeuren, zegt W. Cousijn van de woningbouwvereniging Nijmegen.

'Onze inzet is dat instanties zich niet meer achter elkaar verschuilen, maar dat iemand het voortouw neemt en de verantwoordelijkheid voor een probleemgeval opeist.' Over de vraag hoe dat concreet vorm moet krijgen, wordt vandaag op de conferentie geproken.

'Te denken valt aan een caseworkers-team met vertegenwoordigers van alle instellingen, dat een plan opstelt. Of een casemanager die fungeert als een soort meldpunt.' Er zijn ook ideeën om te werken met een 'buddysysteem', waarbij elke 'bonte hond' een vast maatje krijgt dat hem of haar begeleidt. In Amsterdam worden al vrij goede resultaten geboekt met een meer geïntegreerde aanpak. Ook in andere grote steden lopen zulke projecten.

In ieder geval moet het voortaan anders aflopen dan met meneer Hopping. Die werd uiteindelijk uit zijn woning gezet, weigert in een psychiatrisch ziekenhuis te blijven, is niet gestoord genoeg om gedwongen te worden opgenomen en zwerft nu rond. Inmiddels heeft hij al voor twee ton schade veroorzaakt, om nog maar niet te spreken van de overlast en het werk dat de instanties met hem hebben gehad.

Meer over