Achtergrond

Tv-debatten in coronatijd crucialer dan ooit, maar of de PvdA er nog aan te pas komt?

De verkiezingscampagne moet nog op stoom komen, maar achter de schermen woedt het gevecht om de deelname aan de televisiedebatten, die crucialer zijn dan ooit. Voor de PvdA zijn de vooruitzichten somber.

Rob Jetten (D66) en Wopke Hoekstra (CDA) kijken naar Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens het COC's Regenboog verkiezingsdebat. Lijsttrekkers gingen in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen met elkaar in gesprek over onder meer vraagstukken over LHBTI's, transgender personen en meerouderschap. Beeld ANP
Rob Jetten (D66) en Wopke Hoekstra (CDA) kijken naar Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens het COC's Regenboog verkiezingsdebat. Lijsttrekkers gingen in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen met elkaar in gesprek over onder meer vraagstukken over LHBTI's, transgender personen en meerouderschap.Beeld ANP

Niemand die het weet, maar zondag is een belangrijke dag in de nog prille verkiezingscampagne. Waarom? RTL Nieuws beslist dan welke zes partijen op 28 februari mogen deelnemen aan het ‘premiersdebat’ waarmee traditioneel de verkiezingsstrijd in Nederland begint.

De omroep selecteert de deelnemers op basis van het huidige zetelaantal in de Tweede Kamer en de stand zondag in de peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van drie grote peilingbureaus. VVD, PVV, CDA en D66 kan deelname al niet meer ontgaan. Om de twee overgebleven plekken vechten de drie linkse oppositiepartijen GroenLinks, SP en PvdA.

Alles wijst erop dat de PvdA aan het kortste eind trekt. De partij van de nieuwe lijsttrekker Lilianne Ploumen heeft vijf zetels minder in de Kamer dan haar twee linkse rivalen, die ieder veertien zetels innemen. Om alsnog een uitnodiging te krijgen, moet de PvdA in de peilingwijzer zes zetels boven de SP of GroenLinks uitkomen. Dat is nu niet het geval. Een grote verschuiving zit er ook niet meer in, want alleen I&O research komt voor zondag nog met een nieuwe peiling.

Een bittere pil voor de PvdA, vooral omdat die partij bij uitstek weet hoe belangrijk dat debat kan zijn in een verkiezingscampagne. In 2012 dreigde de destijds nieuwe lijsttrekker Diederik Samsom geen uitnodiging te krijgen. Pas op het laatste moment mocht hij alsnog aanschuiven bij de andere drie deelnemers, Mark Rutte, Emile Roemer en Geert Wilders.

Uiteindelijk zou dat debat de doorbraak worden van Samsom, die zich met ‘het eerlijke verhaal’ wist te onderscheiden van zijn tegenstrevers. In het vervolg van de campagne ontstond er een tweestrijd tussen VVD en PvdA.

Het RTL-debat heeft dit jaar eerder aan belang gewonnen dan verloren, menen insiders. Voor veel partijen is het moeilijk om de aandacht van kiezers te trekken; corona is het allesoverheersende onderwerp. Door de lockdown is het campagnevoeren op straat ook nog eens aan banden gelegd.

Het RTL-debat is daarnaast aantrekkelijk, omdat het relatief vroeg in de campagne plaatsvindt. ‘Dan heb je nog de kans om een nieuwe dynamiek tot stand te brengen’, aldus een campagnestrateeg.

De overige debatten laten langer op zich wachten. Op maandag 15 maart organiseert EenVandaag een debat, maar ook dan mogen slechts zes partijen deelnemen. Op 16 maart, een dag voor de verkiezingen, is het slotdebat bij de NOS, waaraan meer lijsttrekkers mogen meedoen.

Tussen 8 en 11 maart zijn er ook nog vier één-tegen-één-debatten van elk vijftig minuten. Onder leiding van Jeroen Pauw staan oppositie en coalitie dan tegenover elkaar. Mark Rutte zal het naar aller waarschijnlijkheid tegen Geert Wilders opnemen. CDA-leider Wopke Hoekstra komt op een andere dag tegenover Jesse Klaver te staan. Komende week wordt de precieze indeling bekend.

Meer over