Tussen Abraham Kuyper en Maarten 't Hart

In Maassluis, waar Abraham Kuyper en Maarten 't Hart hun jeugd hebben gesleten, kwamen de lijsttrekkers van de drie kleine christelijke partijen, voor één keer, bijeen....

PETER BRUSSE

Dat is in die kleine christelijke wereld een bijzondere gebeurtenis, maar ik word in gebouw 'De Kern' afgeleid door een man die drie stoelen verder naast mij op de rij zit. Ik stel onwennig vast dat hij, zo niet een jongere broer dan toch een neef van de vrijgevochten schrijver is. Hij heeft dezelfde raadselachtige glimlach op het smalle gezicht met het hoge voorhoofd. Dezelfde lange dinosaurushals, die hem helpt zijn omgeving te beheersen. Ik kan mijn ogen niet van hem afhouden. Hij wordt het medium waardoor ik alles ontvang in deze voor mij zo vreemde seance. Door hem, of liever: Maarten 't Hart zelf, hoor ik het zingen van de psalmen en kijk ik rond. Ik zie een meisje met diep rood geverfde lippen en voel mij zondig.

Dat is een mooie binnenkomer. Leen van Dijke, de modieus geklede RPF-leider, spreekt over moreel verval en noemt het paarse kabinet, dat steeds minder zorgt voor de armen en zwakken, a-sociaal. Maar Bas van der Vlies, de strenge SGP-leider in het zwarte pak, wil zover niet gaan. 'Wij hebben nog veel zegeningen', zegt hij. Hij wil niet 'katten', maar het doet hem wel verdriet dat het CDA de abortuswet nog steeds steunt en dat Els Borst (niet te verwarren met Els Borst uit Mammoet op Zondag, die op de foto ging toen de jonge Maarten 't Hart in de kerk zat) euthanasie uit het strafwetboek wil halen.

De SGP-leider spreekt met bezwaard hart, buigt het hoofd en zijn zwarte lokken verduisteren zijn ogen. Zo nu en dan legt hij de hand op de bijbel. De mens, waarschuwt hij, is geneigd tot het kwade, maar wie Gods onfeilbare woord als kompas gebruikt koerst goed. De volle zaal, met veel jongeren, voelt zich gesterkt en getroost.

De koffie is gratis, bij de deur staat een doos met een gleuf. Niemand hoeft er iets in te stoppen, maar iedereen tast diep in de beurs. De verslaggever van het Nederlands Dagblad ziet mijn man. 'Kijk, Maarten 't Hart, het moet familie zijn', zegt hij tegen zijn vrouw. Dat geeft mij steun. Ik lijd niet aan hallucinaties. En dan geeft Leen van Dijke, die met zijn kuif en kleine brilletje steeds meer op Fons de Poel gaat lijken, mij de EO-gids. Daarin roepen evangelische leiders de achterban, van baptisten tot Pinkstergemeenschappers, op om te gaan stemmmen, en wel op zijn RPF. Ruim honderdduizend evangelischen blijken als burger van het Hemels Koninkrijk niet voor een aardse overheid te stemmen. Een geliefd voorganger schrijft: 'De Here Jezus zegt dat we het licht der wereld en het zout der aarde zijn. Dat kan ook in het parlement, de gemeenteraden en soms voor het oog van tv-camera's.' Van Dijke droomt van een extra zetel. De sobere SGP'ers hebben moeite met de Happy Clappy People, de blij klappende EO'ers met hun Amerikaanse ideeën. Televisie blijft een verfoeisel, maar iemand zegt: 'Ik heb televisie, ik kijk heel selectief. De SGP in de Randstad is anders dan op de Veluwe.'

Na de koffie spreekt Gert Schutte van het GPV over het geloof als vaste grond der dingen, Hebreeën 11:1, waar oom Nico, dominee Nico 't Hart van de vrijgemaakte kerk, over preekte op 1 februari 1953, de zondag van de watersnood. Maarten maakte verslag met papier en potlood. Ik 45 jaar later met pen en papier. Ik geniet van die oer-Hollandse rechtlijnigheid, de stoere zinnen die als heipalen de ziel in worden gedreven. Maar huiveringwekkend is de onbarmhartige veroordeling van de goddeloze abortus, euthanasie en homoliefde.

Dan komen de vragen. RPF en GPV willen samengaan in een partij. Doet de SGP ook mee? 'Gemene vraag', klinkt het lacherig achter mij. 'Heel moeilijk', verzucht de SGP-leider. 'Eén partij, dat is één brug te ver. Zo wordt dat in de boezem van de SGP beleefd.' Aan de ondergeschikte rol van de vrouw valt niet te tornen, zegt een RPF'er. 'Wij in Maassluis denken dat het cultuurverschillen zijn', oppert de voorzitter, maar de SGP-leider wordt er niet vrolijker van.

Na mooie woorden over rentmeesterschap, de schepping en de aarde vraagt Gert Schutte Gods zegen over de verkiezingen. De gelovigen verspreiden zich over Maassluis, als kotters die de zee op varen.

De man is geen familie. Maar er zijn nog veel neven en nichten in Maassluis. 'Hij heeft wel onrechtvaardig over hen geschreven.' Pas had hij Maarten 't Hart voor het eerst gezien. Hij zat tegenover hem in de trein. 'Nee, ik heb niet met hem gesproken.'

Peter Brusse

Meer over