Nieuws

Turkse zakenman en filantroop Kavala veroordeeld tot levenslang op basis van ‘krankzinnig’ bewijs

De Turkse zakenman en filantroop Osman Kavala krijgt levenslang. Volgens de rechtbank in Istanbul, die het vonnis maandag aan het eind van de middag uitsprak, heeft hij negen jaar geleden geprobeerd de Turkse regering met geweld omver te werpen. Kavala is Turkijes bekendste gewetensgevangene.

Rob Vreeken
Osman Kavala tijdens een evenement in Istanbul. Beeld AFP
Osman Kavala tijdens een evenement in Istanbul.Beeld AFP

Voor de Europese Unie is zijn zaak een belangrijk ijkpunt voor de mensenrechtensituatie in Turkije. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft de Turkse regering bij herhaling opgeroepen Kavala onmiddellijk vrij te laten, omdat er geen enkel geloofwaardig bewijs tegen de man is. De aanklacht tegen hem is volgens het hof politiek gemotiveerd en bedoeld om kritiek op de regering te smoren.

Zoals bij eerdere zittingen hadden maandag veel Europese landen (waaronder Nederland) een diplomatieke waarnemer in de afgeladen rechtszaal. Aanwezig waren ook veel oppositieleden en activisten, die na de uitspraak in woede ontstaken en leuzen riepen tegen de rechters.

Na vrijspraak nieuwe aanklachten

In zijn laatste woorden voordat de rechters hun vonnis velden, zei Kavala dat de zaak tegen hem neerkomt op ‘moord door middel van de rechterlijke macht’. Emma Sinclair-Webb van Human Rights Watch, aanwezig in de rechtszaal, noemde de uitspraak ‘vreselijk, wreed en duivels’.

De 64-jarige Kavala is een vooraanstaand figuur in het maatschappelijk middenveld van Turkije. Hij is directeur van Anadolu Kültür, een organisatie die culturele en sociale projecten ondersteunt. Anadolu Kültür werkt veel met kunstenaars, minderheden en kansarme kinderen.

Kavala zit al vierenhalf jaar in voorarrest, op beschuldiging van pogingen om met zijn vermeende bemoeienis met en financiering van de Geziprotesten van 2013 in Turkije de regering omver te werpen. Een rechter sprak hem daar in eerste aanleg van vrij omdat er geen enkel bewijs zou zijn, maar justitie zette door en besloot er zelfs nieuwe aanklachten aan toe te voegen, te weten spionage en deelname aan de mislukte staatsgreep van 2016.

Die laatste aanklacht was al eerder komen te vervallen, en voor spionage is, zo zei de rechter maandag, geen bewijs gevonden. De Gezi-zaak is echter overeind gebleven, met een bewijsvoering die door mensenrechtenorganisaties ‘krankzinnig’ is genoemd. Kavala krijgt niet de mogelijkheid van voorwaardelijke vrijlating. Zeven medeverdachten kregen gevangenisstraffen tot achttien jaar.

Geld van George Soros

Onder hen is de 71-jarige architect Mucella Yapici. Zij speelde een belangrijke rol in de Gezi-protesten van 2013, die spontaan ontstonden en uitgroeiden tot een massaal protest tegen de regering-Erdogan. De betrokkenheid van Kavala was veel bescheidener. Volgens de aanklagers echter had hij het protest gefinancierd met geld van de Hongaars-Amerikaanse filantroop George Soros.

De Raad van Europa heeft in december vanwege de Kavala-zaak een procedure in gang gezet die kan leiden tot het schorsen van Turkije als lid. De rechterlijke uitspraak komt juist op een moment dat Turkije en Europa, vanwege de oorlog in Oekraïne, weer voorzichtig naar elkaar toe kruipen.

Meer over