nieuwsturkije

Turkse ngo's dreigen te worden beknot door antiterreurwet

Niet-gouvernementele organisaties in Turkije vrezen ernstig te worden beknot door een ontwerpwet die zondag door het Turkse parlement is aangenomen. De regering, zo luidt de kritiek, misbruikt een wet tegen de verspreiding van massavernietigingswapens om onder meer mensenrechtenorganisaties te muilkorven.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Beeld via REUTERS
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan.Beeld via REUTERS

Bijna vijfhonderd Turkse ngo’s hadden een petitie ondertekend waarin het parlement werd gevraagd de Wet ter Voorkoming van het Financieren van Massavernietigingswapen niet goed te keuren. De oppositie steunde de oproep, evenals de commissaris voor de Rechten van de Mens van de Raad van Europa, Dunja Mijatovic. Volgens de petitie zal het maatschappelijk middenveld in Turkije worden ‘vernietigd’ indien de wet van kracht wordt.

De wet is een uitvloeisel van afspraken die in VN-verband zijn gemaakt over de preventie van terrorisme en de proliferatie van massavernietigingswapens. Het grootste deel van de 43 clausules heeft daar echter niets mee te maken, zo stelt Human Rights Watch (HRW) in een analyse, en lijkt slechts bedoeld om de greep van het ministerie van Binnenlandse Zaken op ngo’s te versterken.

Volgens HRW staat de vrijheid van vereniging in Turkije op het spel. ‘Op deze manier kan de regering de legale activiteiten beknotten van elke ngo die haar niet aanstaat’, aldus Hugh Williamson, directeur Europa en Centraal Azië van HRW. ‘De wet brengt het vrije voortbestaan van ngo’s in gevaar.’ Vooral organisaties die zich bezighouden met mensenrechten en de rechtsstaat dreigen volgens hem doelwit te worden.

Ook internationale organisaties met een vestiging in Turkije vallen onder de wet. Zeven daarvan, waaronder HRW en Amnesty International, stellen in een verklaring dat door de wet mensen bestraft zullen worden wier schuld nog moet worden vastgesteld. ‘Aangezien duizenden activisten, journalisten, politici en leden van vakorganisaties het doelwit zijn van onderzoek naar terrorisme, zal deze wet zonder twijfel vrijwel alle kritische organisaties treffen’, aldus de verklaring.

De autoriteiten kunnen straks leden van ngo’s en zelfs het hele bestuur op non-actief zetten zodra justitie een onderzoek opent naar ‘terroristische’ activiteiten. De Turkse antiterreurwetten zijn echter vaag en worden vaak gebruikt om tegenstanders van de regering het leven zuur te maken. Ook schiet het toezicht van de rechterlijke macht tekort, aldus HRW, omdat die in Turkije niet langer onafhankelijk is.

Het overheidstoezicht op ngo’s wordt strenger. Verder wordt fondsenwerving moeilijker en kunnen de banktegoeden van organisaties makkelijk worden bevroren.

Meer over