Turks-Nederlandse nee-kamp heeft niks aan diplomatieke veldslag

Veel vragen kwamen binnen bij Agit Helbest toen duidelijk werd dat zich zaterdagavond een grote groep demonstranten met Turkse vlaggen zou verzamelen voor het Turkse consulaat in Rotterdam.  Gaat het nee-kamp nu ook de straat op? Is een tegengeluid van degenen die zich verzetten tegen de groeiende macht van de Turkse leider Erdogan, niet dringend nodig?

Vrouwelijke HDP-aanhangers spreken zich uit tegen het referendum tijdens een protestmars op 5 maart 2017 in Istanbul. Beeld afp
Vrouwelijke HDP-aanhangers spreken zich uit tegen het referendum tijdens een protestmars op 5 maart 2017 in Istanbul.Beeld afp

Helbest, een van de woordvoerders van het Platform Nee, volgt de clash tussen Nederland en Turkije op de voet. Hij heeft zaterdag tot diep in de nacht naar zowel de Turkse als Nederlandse televisie zitten kijken. Hij zag het conflict steeds verder uit de hand lopen. 'Dat gaan we niet doen, dacht ik. Dan wordt het nog een grotere puinhoop.'

In een zaaltje van de Nederlandse afdeling van de Koerdische HDP in Amsterdam-West legt Helbest zondagmiddag uit dat een diplomatieke veldslag tussen Turkije en Nederland niet in het voordeel is van het Nee-kamp. 'Wij moeten de rust bewaren. Wij stemmen nee, omdat we met elkaar willen samenleven.'

'Wij', het Platform Nee, zijn 'alle minderheden waar Erdogan een hekel aan heeft': 'Koerden, alevieten, seculieren, homo's en lesbiennes, anti-kapitalistische moslims, Armeniërs'. Het platform houdt overal in het land informatiebijeenkomsten over het Turks referendum.

Tekst loopt door onder video.

Verzet tegen fascisme

In het zaaltje zijn zo'n 50 Koerdische Nederlanders bijeen. Opvallend is dat vlaggen ontbreken. Er zijn geen Turkse vlaggen, maar ook geen Koerdische. Aan de wand achter het podium hangt een enorme poster waarop 11 parlementsleden en 2 burgemeesters van de HDP zijn afgebeeld, die nu in de gevangenis zitten. Op de achterwand hangt een pamflet waarop de Turkse president staat met bebloede handen, met de tekst: 'Wij zullen nooit zwichten voor dictator Erdogan! Verzet tegen fascisme!'

Eensgezind wordt de houding van de Nederlandse regering in het conflict geprezen. 'Eindelijk wordt gezegd: tot hier en niet verder', zegt Alan Aziz. Ook in Duitsland zag hij weerstand tegen de hetzerige campagne van de AK-partij. 'De ware aard van Erdogan komt nu boven.'

Keno Amed van de Raad van gemeenschappen uit Koerdistan (Demned) zegt dat Erdogan 'heel bewust bezig is in Europa parallelle samenlevingen te creëren'. Hij wijst op het Departement voor Turken in het Buitenland, die heel veel geld heeft, al jaren bezig is Turken in de diaspora aan zich te binden en zo 'een vijfde colonne' opbouwt. Amed: 'Dat proces is al jaren aan de gang. Goed dat premier Rutte nu eindelijk op de rem trapt.'

Toch worden ook kanttekeningen geplaatst bij het 'plotseling ferme besluit' van de Nederlandse regering. Gülsen en Naima, die beiden uit angst voor repercussies van de Turkse overheid niet met hun achternaam in de krant willen, denken dat de verkiezingen een grote rol spelen. 'Rutte was bang dat Geert Wilders er met de buit vandoor zou gaan', zegt Naima. Gülsen voelt zich al heel lang in de steek gelaten. 'Dat Erdogan een dictator is, weet Europa en ook Nederland al jaren. Zonder verkiezingen was er niet zo stevig opgetreden.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Aanhangers van de Turkse nee-beweging tijdens een persconferentie van de pro-Koerdische partij HDP in Istanbul op 2 maart. Beeld anp
Aanhangers van de Turkse nee-beweging tijdens een persconferentie van de pro-Koerdische partij HDP in Istanbul op 2 maart.Beeld anp

Slachtofferrol

Vervelend is dat de AK-partij nu in de slachtofferrol kan kruipen en de meten met twee maten-kaart kan spelen, vinden veel aanwezigen. Maar de ministers, zeggen ze, zijn wel terecht tegengehouden. 'Ministers die in het buitenland campagne voeren schenden de Turkse grondwet', zegt Helbest van het Platform Nee. 'Ze komen naar Europa met een regeringsvliegtuig of auto's die betaald zijn door de overheid. Dat is onrechtmatig en oneerlijk. Tegenstanders moeten alles uit eigen zak betalen.'

Naima en Gülsen zijn bang dat woedende AK-aanhangers de komende dagen vaker de straat op zullen gaan. En hun agressie zullen botvieren op Erdogans tegenstanders, vooral op de Koerden. Die worden door de AKP' ers zondermeer voor terroristen uitgemaakt. Woensdag nog in Amsterdam bij een demonstratie voor internationale vrouwendag. Komt er een Turkse taxichauffeur langsrijden, die een Koerdische leuze opving over vrije vrouwen. Hij draaide het raampje open en riep; 'terroristen, hoeren, sletten'. Naima: 'Alle Amsterdamse taxichauffeurs zijn voor Erdogan.'

De rel tussen Nederland en Turkije loopt hoog op. Hoop hangt in het HDP-zaaltje dat Rutte ook na 15 maart zijn poot stijf houdt. Maar daar wordt ook openlijk aan getwijfeld. Een aantal aanwezigen ziet Rutte en Erdogan op korte termijn gerust weer 'hand in hand lopen', zoals Helbest het uitdrukt. Europa gaat immers voor dictators steeds weer door de knieën.

Meer over