Turks-Koerdische vrede is eenvoudig mogelijk

De PKK is geen bedreiging meer voor de eenheid van de Turkse staat. Turkije moet daarom het gesprek aangaan met de beweging.

SIDAR EPOZDEMIR IS ADVOCAAT EN COLUMNIST VOOR DIVERSE KOERDISCHE MEDIA.

Niemand begrijpt het. Niemand snapt waarom een probleem met een zo voor hand liggende oplossing als het Koerdische vraagstuk maar door blijft sukkelen. Beeld het u eens in. Is het bijvoorbeeld niet de normaalste zaak van de wereld dat u vrijelijk Nederlands kunt spreken, thuis en in het openbaar?

En u zou het natuurlijk absurd vinden als uw kind op school les zou krijgen in het Chinees, terwijl moedertaal Nederlands een veredeld keuzevakje zou zijn. Hoe anders zou ons perspectief in het leven zijn als we als Nederlanders sociaal-economisch achtergesteld werden door een regering met bestuurders van een andere afkomst? En wat te denken van honderden politici die wekelijks worden ingerekend, omdat ze zich op democratische wijze inzetten voor deze en andere rechten van hun volk?

In verschillende landen op deze wereld zijn deze hachelijke situaties aan de orde van de dag. Zo ook in Koerdistan, de geografische regio waar meer dan 35 miljoen Koerden wonen. In het gedeelte dat in Turkije ligt, woedt een heftige Turks-Koerdische strijd, nauw verbonden met de grote ongelijkheid waarin de Koerden moeten leven. De afgelopen maanden zijn zeker tientallen, maar volgens tegenstrijdige verklaringen van het Turkse leger en de PKK in ieder geval honderden doden gevallen. En het einde is zoek.

Maar waarom? Op die vraag geef ik mijn hele leven al antwoord. Althans, ik probeer het. Vaak laat ik de mensen nog verwarder achter dan ze al waren. Het is ook een ingewikkeld probleem. Je hebt het over het grootste volk op de wereld zonder eigen staat of collectieve rechten op niveau. Een volk dat verdeeld is over vier staten en aan het gezag van vier verschillende overheden is onderworpen. Een divers volk ook, met verschillende dialecten, subculturen en religies.

De oplossing voor het Koerdische vraagstuk is echter des te eenvoudiger. Zeker nu de PKK niet de PKK van gisteren is, met haar keiharde eisen voor onafhankelijkheid van toen. De Koerdische beweging staat meer dan ooit open voor onderhandelingen en vraagt om acceptabele hervormingen, zoals culturele rechten, erkenning en autonomie binnen een verenigd Turkije. De PKK wil daar echter wel bij worden betrokken.

Moet de betrokkenheid van de PKK bij hervormingen nu echt een obstakel zijn? Zeker in het licht van de achterban van deze beweging, zeker 10 tot 15 miljoen Koerden? Onderhandelingen voer je over het algemeen niet met partijen waar je het roerend mee eens bent. Vrede sluit je meestal niet met je beste vrienden. Amnestie geef je niet aan mensen die binnen de kaders van je wetten zijn gebleven.

Geen mens met het hart op de juiste plek en kennis over het leed dat deze strijd Turkse en Koerdische gezinnen aandoet, kan begrijpen waarom dit een probleem moet zijn.

De Turkse staat snapt het wél. Terwijl de Turken de voortdurende gevechten met de PKK verkopen als een strijd tegen terreur, ontgaat het de Turkse bevolking en de buitenwereld steeds vaker waar het Ankara écht om gaat: de eenheid van het land. Die eenheid wordt niet direct bedreigd door de PKK. Een Koerdische onafhankelijkheid wordt namelijk gemotiveerd en genuanceerd verworpen door de beweging.

Waar Turkije wel bang voor is, is het 'eerst een vinger, dan een arm'-syndroom. Turkijes grootste angst is dat de Koerden steeds meer zullen willen hebben nadat ze meer rechten hebben gekregen. Of erger nog, dat de Koerdische rechten volledig zullen worden gelijkgesteld aan de Turkse. Dit zal, volgens de heersende overtuiging in de regering, Turkije opnieuw tot de 'zieke man van Europa' maken en ook het laatste stukje grond verloren doen gaan.

Dat terwijl juist het omarmen van de Koerdische gemeenschap in Turkije de kans op een afscheiding kleiner maakt. Omdat het de weg opent naar verzoening, zoals in Zuid-Afrika en andere delen van de wereld ook ooit is gebeurd. Het bereiken van een Turks-Koerdische vrede met als basis het universele gelijkheidsbeginsel is de enige manier om dit bloedvergieten te stoppen.

De Turkse staat denkt daar anders over en vindt eenheid veel belangrijker. 'Alles, maar dan ook echt alles voor de Turkse eenheidsstaat', is het credo altijd al geweest en dat lijkt het de komende jaren helaas ook te blijven. Met wat voor gevolgen dan ook.

undefined

Meer over