Turken stonden aan basis Europese identiteit

Veel deelnemers aan Forum Online zijn niet gerust op de mogelijke toetreding van Turkije tot de EU. Anderen geloven dat er veel kan verbeteren als het land in Europa wordt verankerd....

Onder Nederlands voorzitterschap beslist de Europese Unie in december op welk moment de onderhandelingen met Turkije over toetreding beginnen. De vraag zou niet meer zijn of, maar wanneer Turkije toetreedt. Het land verwierf immers in 1999 de status van kandidaat-lidstaat.

Niet gehinderd door die toezegging, ging het op Forum Online, het discussieplatform van de Volkskrant op internet, afgelopen week toch nog eens over die 'ofvraag'.

Lourens Kluitenberg ziet 'belangrijkeontwikkelingen waar ik niet helemaal gerust op ben'. De mensenrechtensituatie, de economische effecten, de rol van het leger, de opkomst van moslim-extremisme in Turkije.

Reinier Sijbrands denkt dat de situatie juist kan verbeteren als Turkije in de EU wordt verankerd. Hij ziet een 'Kluitenberg-paradox'; 'U verhindert de inwilliging van uw eigen eisen.'

Kluitenberg draait uiteindelijk bij over de mensenrechten. 'Vreemde ogen dwingen misschien. Een EU-lidmaatschap zorgt ervoor dat Turkije zich op dit punt moet gedragen.'

Maar de opkomst van moslimextremisme in Turkije en de mogelijke migratie blijft hem zorgen baren. 'Het kan gebeuren dat we in Nederland juist de arme mensen van het platteland krijgen die sterker aan hun traditionele geloof hangen.'

Joanna Aarts vreest ook dat dat zal gebeuren. 'Daar gaan wij weer een stomme fout maken!' Haar punt; Turkije is een islamitisch land, en hoort daarom niet bij Europa. Turkije kan zich volgens Aarts beter aansluiten bij landen in het Midden-Oosten.

Maar volgens Ugur Pekdemir is Turkije 'uitgerekend het land van de islamitische wereld dat zich sinds lang naar het Westen richt'. Een catastrofe zou het zijn, stelt Pekdemir, 'een falen in het aangezichtvan de geschiedenis' als Turkije niet wordt toegelaten.

Aarts is een van de hoofdrolspelers in het debat, maar schrijft tegelijk gelaten; 'alles wordt gewoon over onze hoofden, terwijl wij hier zitten te kletsen, besloten, dit is 'waste of time' dus.'

Het komt haar op een felle repliek van Bas van de Sande te staan. 'Nee maar (...) Ik had daadwerkelijk het idee dat ik de wereld verander door deel te nemen aan dit forum. Als u het kletsen over dit onderwerp een waste of time vindt, wat doet u dan uberhaupt op dit forum?'

De joods-christelijke traditie van Europa, en het ontbreken daarvan in Turkije, zijn voor meer deelnemers reden toetreding af te wijzen. Kees Alders werpt tegen: 'Europa is Europa ondanks de christenen en de joden.'

Ugur Pekdemir sluit zich bij hem aan. 'Het is niet de bijbel en de Oudheid die de grondslagen van de Europese identiteit vormen. Maar juist het erfgoed van de antieke beschaving, dat Europa voor een groot deel heeft bereikt via de Arabieren en de Ottomanen.'

Er wordt driftig naar vergelijkingen gezocht om de argumenten kracht bij te zetten. De Baltische staten die Russen niet goed behandelen, net als Turkije de Koerden.Streng-katholieke Polen die net als Turkse fundamentalisten veel invloed hebben op de regering en neerkijken op de westerse levensstijl. Spanje, Portugal en Duitsland die ook nog nauwelijks een democratische traditie hadden op het moment van toetreding.

De meeste deelnemers veranderen er niet door van mening. Zij betwisten simpelweg de geldigheid van de vergelijking. 'Als we alle landen waar een militaire coup is gepleegd verwijderen, dan wordt het echt een heel stuk rustiger binnen de EU', merkt Kees Breek bijvoorbeeld op.

Iets soortgelijks doet zich voor bij de discussie over de bijdrage van S. Schreuder, die het argument van gemeenschappelijke waarden onzin vindt. Gemeenschappelijke geschiedenis, daar gaat het hem om, en die hebben Nederland en Turkije niet.

'Nederland niet nee, maar de Unie is groter dan Nederland. Griekenland en Oostenrijk bijvoorbeeld. Verder in Europa heeft de hele Balkan te maken gehad met Turkije', reageert Chris Stemerdink.

Hij krijgt bijval van Kees Alders, maar volgens Nicholaas van Wijk is dit 'een merkwaardig idee van gemeenschappelijke geschiedenis'. 'Turkije heeft die gebieden als veroveraar en onderdrukker enkele honderden jaren bezet, onderdrukt en leeggeroofd.'

Stemerdink dan weer: 'Spanje heeft Nederland tijdenlang bezet gehouden (...) Frankrijk heeft ook grote delen van Europa bezet gehouden. Moeten Frankrijk en Spanje nu uit de EU? Duitsland, tja, wat doen we dan met Duitsland.'Andere discussies op www.volkskrant.nl/forum: Mogen de Nederlandse troepen in Irak geweld gebruiken? Volgens het kabinet wel. Wat vindt u? En: nog maar net bekomen van de beurskrach maken bedrijven zich op voor een nieuwe golf miljardenovernames. Overmoed?

Meer over