Tumultueuze Doema schiet Serviërs te hulp

De Doema, de Russische Tweede Kamer, heeft president Jeltsin dit weekeinde in een tumultueuze spoedvergadering opgeroepen de economische sancties tegen Servië op te heffen uit protest tegen de NAVO-bombardementen tegen de Bosnische Serviërs....

BERT LANTING

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Het parlement wil de samenwerking met de NAVO in het kader van het Partnerschap voor de Vrede opschorten. Vrijwel alle afgevaardigden stemden voor de motie, waarin de NAVO-bombardementen als 'barbaars' worden bestempeld. Slechts twee parlementariërs stemden tegen, maar liefst 258 voor.

Verscheidene afgevaardigden pleitten voor opheffing van het wapenembargo tegen de Serviërs, maar dat verzoek haalde het niet. Wel riepen de Doema-leden president Jeltsin op een zitting van de Veiligheidsraad aan te vragen waarop de 'agressie' van de NAVO in Bosnië aan de orde moet komen.

De motie mag dan hard van toon zijn, meer dan een aanbeveling is het niet. In het Russische constitutionele bestel heeft het parlement nauwelijks iets over buitenlands beleid te zeggen. Maar Jeltsin kan de Doema moeilijk helemaal negeren, te meer gezien de overweldigende steun die de motie kreeg.

Het ziet ernaar uit dat de houding van Rusland tegenover de Serviërs een van de belangrijkste thema's zal worden in de campagne voor de parlementsverkiezingen van december. Daags voor de spoedzitting van het parlement had Jeltsin zelf ook al felle kritiek geuit op de NAVO-bombardementen.

In politieke kringen in Moskou wordt nu met spanning afgewacht wat er met Kozyrev zal gebeuren. De positie van de minister van Buitenlandse Zaken is uiterst wankel geworden, nadat Jeltsin hem afgelopen vrijdag in het openbaar kapittelde wegens het falende beleid van zijn ministerie. Niet uitgesloten wordt dat Jeltsin hem als zondebok aanwijst en de laan uitstuurt.

Slechts een enkele afgevaardigde deed een poging de minister in bescherming te nemen. 'Kozyrev heeft het verbruid bij het parlement', constateerde ex-minister van Financiën Boris Fjodorov, tot voor kort een bondgenoot van de liberale bewindsman. Fjodorov zei te betwijfelen of Kozyrev de Bosnië-crisis zal overleven, zeker na de kritiek die Jeltsin op hem uitte.

Opvallend was dat Jeltsin zelf -gewoonlijk een geliefd mikpunt van kritiek in het conservatieve Russische parlement - vrijwel buiten schot bleef tijdens het debat. De leider van de ultra-nationalistische LDPR, Vladimir Zjirinovski, prees de president zelfs uitbundig voor zijn harde kritiek op de NAVO-bombardementen.

De LDPR speelde een hoofdrol op de zitting. Spreker na spreker besteeg namens de ultra-nationalistische partij het spreekgestoelte om wapenleveranties aan de Servische broeders te eisen. Zjirinovski zelf pleitte ervoor oorlogsschepen van de Baltische Vloot naar de Adriatische Zee te dirigeren als tegenwicht tegen de NAVO-schepen. Hij eiste verder dat Kozyrev niet alleen ontslagen wordt, maar dat hij ook voor de rechter wordt gesleept wegens zijn 'misdadige' beleid.

Halverwege het debat brak een vechtpartij uit, toen een afgevaardigde van de LDPR de liberale parlementariër en priester Gleb Jakoenin aanvloog en hem zijn ketting met kruis van zijn hals trok. Een vrouwelijke collega die Jakoenin te hulp schoot, werd door Zjirinovski in de houdgreep genomen en aan haar haren getrokken.

Meer over