nieuws

Tsjechië wil dwangsom van Polen voor openhouden kolenmijn die vervuiling en overlast veroorzaakt

De Tsjechische regering gaat het Europees Hof in Luxemburg deze week vragen om buurland Polen een dwangsom op te leggen, als straf voor het niet sluiten van de bruinkoolmijn van Turów. Voor iedere dag dat de regering in Warschau de mijn openhoudt, zou het land 5 miljoen euro per dag moeten betalen.

De bruinkoolmijn bij Turów ligt vlak bij de grens met Tsjechië.  Beeld Getty Images
De bruinkoolmijn bij Turów ligt vlak bij de grens met Tsjechië.Beeld Getty Images

De opmerkelijke escalatie tussen beide Midden-Europese landen – in betere tijden trokken zij samen op in Brussel – volgt op een vonnis van het Hof van enkele weken geleden. Daarin werd Praag in het gelijk gesteld: Warschau moet de mijn sluiten, omdat de bestaande milieueffectrapportages niet voldoen aan de EU-reglementen.

Tot nu toe zegt de Poolse regering dat er geen sprake kan zijn van sluiting. Het land ontleent meer dan 3 procent van de nationale elektriciteit aan de bruinkool uit Turów, waar bovendien 60 à 80 duizend banen aan verbonden zijn. De Poolse premier Morawiecki noemde een eventuele sluiting een ‘ramp’, zowel in sociaal opzicht als voor de energiehuishouding. Kort daarop verkondigde hij dat hij tot een compromis was gekomen met zijn Tsjechische collega, Andrej Babis, maar die ontkende dat, zodat Polen een nieuwe diplomatieke zeperd opliep.

De mijn ligt in het uiterst zuidwestelijke puntje van Polen, vlak bij een drielandenpunt tussen Polen, Duitsland en Tsjechië. Aan de Tsjechische kant wordt al jaren geklaagd dat de bruinkoolwinning ten koste gaat van het grondwaterpeil. Er is ook sprake van luchtvervuiling en geluidsoverlast. Visegrad Insight, een website met analyses over de regio, schrijft dat Polen nu de rekening gepresenteerd krijgt voor de voorbije decennia, waarin het de boot van de energietransitie grotendeels miste.

Richard Brabec, de Tsjechische minister van Milieu, verklaarde maandag dat de gesprekken met Polen gewoon doorgaan. Volgens hem zijn de miljoenen aan compensatie hard nodig om nieuwe grondwaterbronnen voor Tsjechen in de grensregio aan te kunnen boren.