ANALYSEspeech trump

Trump doet zijn electorale prestatie tekort door over fraude te spreken

De verkiezingen in de Verenigde Staten hebben na een spannende nacht nog geen winnaar opgeleverd – maar president Donald Trump claimde ’s nachts (Amerikaanse tijd) desondanks de overwinning, en stelde ongegrond dat er gefraudeerd was.

In een bar in Beijing kijken gasten naar de ‘overwinningsspeech’ van Trump. Beeld Getty Images
In een bar in Beijing kijken gasten naar de ‘overwinningsspeech’ van Trump.Beeld Getty Images

Het was het scenario waar hij al maanden op heeft gepreludeerd.

In een korte toespraak vanuit het Witte Huis zei Donald Trump dat hij het Hooggerechtshof zou vragen ‘het stemmen’ te staken – terwijl er al uren niet meer werd gestemd. Wel worden er, volgens afspraak, nog stemmen geteld, ook na verkiezingsdag, omdat het sommige staten wettelijk pas is toegestaan poststemmen vanaf verkiezingsdag te tellen. Ook komen er nog poststemmen binnen die voor 3 november zijn verstuurd, en dus ook pas de komende dagen kunnen worden geteld.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Dat Trump de overwinning onterecht opeist en op fraude zinspeelt komt niet onverwacht. De president stelt al maanden zonder enige grondslag dat een uitslag ná verkiezingsdag een frauduleuze uitslag moet zijn. Tijdens het eerste verkiezingsdebat zei hij het onomwonden: ‘Dit wordt een fraude zoals je dat nog nooit hebt gezien.’ En over het Hooggerechtshof: ‘Ik reken er inderdaad op dat ze naar de stembiljetten kijken, absoluut.’

Bekijk hieronder de speech van Donald Trump. De tekst gaat hieronder verder.

Toch reageerden commentatoren op nieuwszenders als CNN en politici op internet niet minder geschokt. ‘De voorbarige claims van de overwinning van Donald Trump zijn onwettig, gevaarlijk en autoritair’, twitterde Democratisch Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez. Zelfs sommige Republikeinen reageerden verontwaardigd. ‘Het is een slechte strategische beslissing. Het is een slechte politieke beslissing’, zei Chris Christie, de voormalige Republikeinse gouverneur van New Jersey tegen nieuwszender ABC.

Presidentskandidaat Joe Biden maande eerder op de avond tot geduld, tijdens een korte toespraak vanuit Wilmington, Delaware. Hij stelde dat een uitslag die later bekend is dan verkiezingsdag altijd al tot de verwachtingen behoorde, en volstrekt normaal en legaal is.

‘We voelen ons goed over waar we nu staan’, zei Biden. ‘We geloven dat we op schema liggen om deze race te winnen. Keep the faith guys.’

Trump doet zich tekort

Bij het scenario dat zich nu ontrolt, spelen een aantal factoren een rol. Allereerst maakte de coronapandemie het stemmen per post noodzakelijk. Vooral Democraten, die meer angst hebben voor het virus, maakten daar gebruik van. In plaats van de postdienst voor te bereiden op de grote toevloed, stelde Trump een bevriende geldschieter aan als directeur, die vervolgens flink ging bezuinigen, met trage bezorging als gevolg. Vervolgens besloten Republikeinse volksvertegenwoordigers dat de stemmen pas vanaf de verkiezingsdag mochten worden geteld.

De drietrapsraket geldt met name in Pennsylvania. Die staat zal waarschijnlijk bepalen wie de nieuwe president wordt. Trump zei dinsdagnacht dat het ‘bijna onmogelijk is hem nog in te halen’. Maar niet alleen de poststemmen moeten nog worden geteld, er zijn ook nog honderdduizenden biljetten in Philadelphia en omgeving die nog moeten worden verwerkt. De staat heeft daar tot 6 november de tijd voor (een deadline die eerder vergeefs werd aangevochten door de Republikeinen in de staat). Wel is het mogelijk dat het Hooggerechtshof zich daar nog over uitspreekt.

Trump doet met zijn uitspraken zijn electorale prestatie tekort. Dat hij de verkiezingen wil afkappen suggereert dat hij denkt dat hij zou verliezen als hij gewoon zou afwachten – terwijl dat helemaal niet gezegd is.

De zittende president deed het beter dan verwacht, en won tot dusver alle staten die hij in 2016 ook won – behalve Arizona. Florida, de eerste staat die uitslagen bekendmaakte, bleek veel minder krap dan vooraf werd gedacht, met name doordat veel latino’s op Trump stemden.

Wel lijkt Wisconsin naar Biden te gaan. Ook is het in Georgia nog bijzonder spannend. Dat betekent dat de strijd nog onbeslist is.

De vraag is nu hoe Republikeinse medestanders en Trumps aanhang zullen reageren op zijn geclaimde overwinning. Opvallend is dat de invloedrijke conservatieve commentator Ben Shapiro zich van Trump afkeerde. ‘Nee, Trump heeft de verkiezingen nog niet gewonnen, en het is zeer onverantwoordelijk van hem dat hij zegt van wel.’

Nu is de vraag of andere Republikeinen de democratie of de macht laten prevaleren.

Blijf op de hoogte van de verkiezingen in de VS

‘Eerlijk gezegd, we hébben deze verkiezingen gewonnen’
In een historische speech claimde de zittende president Donald Trump de overwinning, nog voordat alle stemmen zijn geteld. Dit is het letterlijke transcript. ‘Ons doel is nu om de integriteit te bewaken voor de bestwil van het land.’

Wie wordt president, Trump of Biden? Het wordt beslist in deze vijf resterende staten
Pennsylvania, Michigan, Wisconsin, Noord-Carolina en Georgia. Om die vijf staten draait het nu Trump Florida heeft veroverd op weg naar het Witte Huis. De president riep woensdagochtend (Nederlandse tijd) al de overwinning uit, maar voorlopig heeft hij slechts 213 van de benodigde 270 kiesmannen binnengehaald. Biden staat op 238 kiesmannen. Wat kunnen we verwachten?

Trump onder vuur na overwinningsclaim en oproep tot telstaking
Tot verbazing van velen heeft president Trump zich woensdag uitgeroepen tot winnaar van de presidentsrace, terwijl er nog miljoenen stemmen moeten worden geteld. Hij riep op om te stoppen met tellen, omdat er volgens hem sprake zou zijn van fraude. Bewijs voor die claim ontbreekt echter.

De eerste reacties op de verkiezingen: ‘Dit is buitengewoon schokkend’
Terwijl de stemmen nog druk worden geteld, heeft president Trump zijn herverkiezing uitgeroepen. Hoe hebben Amerikakenners de verkiezingsnacht beleefd?

En verder
Volg de uitslagen staat voor staat op deze kaart.
Alles wat u moet weten over de Amerikaanse verkiezingen leest u in ons dossier.
Volg de allerlaatste ontwikkelingen via het verkiezingsblog.

Meer over