reportage

Truckersprotest bereikt Den Haag: ‘Het is klaar nu. Wij willen in vrijheid leven’

Na de ontwrichtende truckersprotesten in Canada tegen de coronarestricties trokken honderden vrachtwagens en andere voertuigen uit het hele land zaterdag naar Den Haag. ‘Dat hele zooitje − daar moet gewoon een bom op.’

Maud Effting
In Den Haag staat zaterdagmiddag anderhalve kilometer aan trucks en auto’s, soms drie rijen dik.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
In Den Haag staat zaterdagmiddag anderhalve kilometer aan trucks en auto’s, soms drie rijen dik.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

In de Haagse binnenstad staan Marcelle van Tongeren en Rogier Vis met Friese sjaal en muts pal voor hun zwarte Audi. Vannacht zijn ze om half drie opgestaan. Nu staan ze hier al uren stil in het ‘vrijheidskonvooi’ tegen de coronamaatregelen.

Samen met honderden auto’s, trucks, caravans en campers blokkeren ze de weg naar het Binnenhof − het verkeersinfarct houdt Den Haag al uren in zijn greep. Marcelle en Rogier hebben de aanhanger van de Audi volgepakt met eten en drinken. En slaapzakken. Ze kunnen het hier minstens een week uithouden. Misschien wel twee.

Rogier, een boomlange man met een grijze baard, vertelt waarom ze dit doen. Ze zijn gewone, hardwerkende mensen die het zat zijn: de QR-codes, de lockdowns, de mondkapjes. ‘Het is klaar nu’, zegt hij. ‘Wij willen in vrijheid leven.’

‘Mensen gaan echt kapot’, vult Marcelle aan. ‘Ook psychisch. Dit zaait steeds meer verdeeldheid.’

Een trucker duwt zijn oorverdovende claxon in. Op de aanhanger van Rogier wappert een vlag met de kreet: liever dood dan slaaf. Dat het vandaag ijskoud is, doet hem niets. ‘Onze vrienden in Ottawa staan daar bij -22 graden’, zegt hij.

Marcelle en Rogier zijn om half drie opgestaan om bij het protest in Den Haag te zijn. Hun auto ligt vol met eten en drinken, ze kunnen het minstens een week uithouden. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Marcelle en Rogier zijn om half drie opgestaan om bij het protest in Den Haag te zijn. Hun auto ligt vol met eten en drinken, ze kunnen het minstens een week uithouden.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Hun protest is een kopie van het Freedom Convoy 2022 in Canada. Daar bezetten boze truckers in hun verzet tegen de coronamaatregelen nu al dagenlang de straten van de hoofdstad die inmiddels in chaos verkeert.

Friese vlaggen

Hier in Den Haag staat zaterdagmiddag anderhalve kilometer aan trucks en auto’s, soms wel drie rijen dik. Er is een wagen bij met een doodskist. En een vrachtwagen volgeplakt met ‘WANTED’-posters van politici als Rutte, Kaag en Kuipers, alsof het criminelen zijn. ‘375.000 prikdoden in de EU’, staat erbij. ‘Media = schuldig.’ Opvallend veel mensen hebben een omgekeerde Nederlandse of Friese vlag op hun auto.

Onder de demonstranten zijn truckers, arbeiders, boeren, en een enkele arts. Vrijwel niemand is gevaccineerd. ‘Maar ik ben geen wappie’, zeggen veel van hen er voor de zekerheid bij. Rustig vertellen ze dat ze hier voor de vrijheid strijden.

Toch richt hun onvrede zich niet alleen op de coronamaatregelen. Bij sommigen zit daar een breed palet aan klachten achter over misstanden in de samenleving. Zo vertelt een boer die op zijn trekker vanuit het noorden aan is komen rijden, hoe hij om zich heen steeds meer faillissementen en zelfdodingen ziet. ‘We hebben niets meer te verliezen’, zegt hij.

Vertrouwen kwijt

Hun vertrouwen in de overheid zijn ze verloren, misschien wel voorgoed. Wie de demonstranten voorhoudt dat de meeste coronamaatregelen snel zullen verdwijnen, ontmoet een schamper lachje. Niemand gelooft dat dat echt zal gebeuren. ‘We zijn keer op keer voorgelogen’, zegt de een. ‘Niemand luistert echt naar ons’, zegt de ander.

Alex Ritsema is een trucker uit Drenthe. De vlag van zijn provincie hangt over zijn vrachtwagen. Een coronavaccinatie heeft hij nooit gehaald − ben je gek. ‘Wij mogen als truckers binnenkort sommige landen niet meer in als we niet gevaccineerd zijn’, zegt hij. ‘Het gaat hier toe naar een dictatuur’, vindt zijn vriend Theo − ‘geen achternaam’ − ook een trucker. ‘Ze kunnen het hele land zo wéér dichtgooien.’ Hun wantrouwen komt ook door de manier waarop mensen uit het noorden worden behandeld, zeggen ze. Steeds vaker hebben ze het gevoel dat ze er ‘boven Zwolle’ gewoon niet toe doen.

Theo vertelt over mensen in zijn omgeving die nauwelijks meer rond kunnen komen. ‘Ik zie oudjes met een aow’tje van 1.200 euro die energierekeningen van honderden euro’s krijgen’, zegt Theo. ‘Mensen worden aan hun lot overgelaten.’ Hij wijst naar het torentje van premier Rutte. ‘Dat hele zooitje’, zegt hij. ‘Daar moet gewoon een bom op.’

Trucks moeten vertrekken

De politie heeft zich de hele ochtend afzijdig gehouden, maar het is iets voor drieën als agenten langslopen. ‘Om half vier gaan we alle auto’s wegslepen’, meldt een politieman. ‘Ik geef het maar mee.’ Even lijken de demonstranten zich niets van de agenten aan te trekken. ‘Prettig weekend’, roepen ze lachend. Maar plotseling begint het vrijheidskonvooi die middag toch uit te dunnen. Auto’s en trucks vertrekken. Steeds meer zijn het er. Uiteindelijk gaan ze bijna allemaal, totdat er nog een kleine groep over is.

En dan wordt het ineens grimmig. Politiepaarden drijven mensen weg. Een man schopt een politiepaard. Een politieman slaat een demonstrant met zijn wapenstok. ‘Wegwezen’, roept de politie. ‘Opzouten.’

‘Is dit nu demonstreren in Nederland?, vraagt een man. ‘Ben je trots op jezelf?’, vraagt een kleine vrouw met een wit mutsje aan een politieman. De agent reageert niet. ‘Is dit waarom je bij de politie bent?’, gaat ze door. ‘Waarom doe je dit? Jullie meppen ons elke keer in elkaar.’

‘Ik ga niet in discussie’, zegt de politieman. De vrouw huilt bijna.

Ze begrijpt niets van de agenten en de agenten begrijpen niets van haar − zoveel is duidelijk. ‘Ik vraag het toch vriendelijk?’, schreeuwt ze. ‘Ik ben moeder van drie kinderen en ik hou zielsveel van hen. Hun toekomst is helemaal aan flarden.’

Om vijf uur zijn alle demonstranten verdreven uit de binnenstad. Maar niet voor altijd. Dit houdt niet op, beloven ze. De truckers vertrekken naar het ADO-stadion om daar te overnachten: zondag is er een nieuwe demonstratie op het Malieveld. Sommigen willen daarna door naar Brussel. Maar bij het Binnenhof mogen ze niet meer komen met hun trucks: de politie houdt hen met een noodbevel tegen.