Nieuws

‘Troetelkind’ Wirecard bezorgt regering Merkel reputatieschade

Het schandaal bij het Duitse bedrijf Wirecard reikt tot het hoogste politieke ambt. Vrijdag werd Angela Merkel door een parlementaire commissie ondervraagd over haar inzet voor het bedrijf tijdens een staatsbezoek aan China. Het onderzoek heeft de potentie om de reputatie van de regering te schaden, in de aanloop naar de verkiezingen in september.

Angela Merkel na afloop van de ondervraging.  Beeld AFP
Angela Merkel na afloop van de ondervraging.Beeld AFP

De directe verbinding tussen het grootste financiële schandaal in de recente Duitse geschiedenis en Angela Merkel ontstond in de nazomer van 2019. Op bezoek bij de Chinese leider Xi Jinping deed Merkel zoals gebruikelijk een goed woordje voor het Duitse bedrijfsleven. Ze bracht ook Wirecard onder de aandacht, een bedrijf dat begon als ontwikkelaar van betalingssoftware voor pornosites, maar in een paar jaar uitgroeide tot een grote speler in de software voor financiële dienstverlening, met klanten als Ikea en Zalando.

Gebakken lucht

Wirecard gold als troetelkind van het Duitse bedrijfsleven, omdat het bedrijf liet zien dat de Duitse economie niet alleen dreef op ‘ouderwetse’ industrie, maar ook over een techsector met potentie beschikt. In 2018 trad Wirecard toe tot de Duitse beursindex DAX.

Maar het succes bleek gefinancierd met gebakken lucht. Minstens 1,9 miljard euro lijken verzonnen. Bij het faillissement zagen beleggers 20 miljard verdampen. Het bedrog kwam in de zomer van 2020 uit, maar de voorgeschiedenis gaat terug tot 2008, toen analisten voor het eerst twijfel uitten over de rooskleurige balansen. In 2015 en 2016 kwam de Britse Financial Times met journalistieke onthullingen over de dubieuze boekhouding bij het bedrijf. In plaats van dat te onderzoeken, spande de Duitse toezichthouder Bafin een proces aan tegen de journalisten wegens marktbeïnvloeding.

Wat wist Merkel, luidde dus de vraag van commissie die wordt geleid door Fabio de Masi van de partij Die Linke. Merkel erkende dat ze op de hoogte was van de geruchten. Maar, zei ze, ‘er was destijds, ondanks de berichtgeving in de pers, geen aanleiding om uit te gaan van zware onregelmatigheden bij Wirecard’. Ze benadrukte dat ze had vertrouwd op de kennis van haar adviseurs. Commissielid Danyal Bayaz van de Grünen concludeerde na de ondervraging van ruim vier uur dat Merkel weliswaar niet schuldig lijkt, maar omschreef haar rol als ‘bepaald niet roemrijk’.

Climax

Het verhoor van Merkel was de climax van de ruim 300 uur onderzoek en 80 ondervragingen die de parlementaire commissie de afgelopen maanden besteedde aan de rol van de politiek in het Wirecard-schandaal.

Behalve Merkel werden deze week ook Minister van Economische Zaken Peter Altmaier (CDU) en zijn collega Olaf Scholz (SPD) van Financiën ondervraagd. Als eindverantwoordelijke voor de handel en wandel van de Bafin, wist Scholz van alle bij Wirecard betrokken politici waarschijnlijk het meest. Maar zijn antwoorden tijdens het verhoor waren zuinig en leverden nauwelijks nieuwe informatie op.

De mogelijke imagoschade komt bij de CDU bovenop andere schandalen die wijzen op een te innige verhouding tussen politiek en bedrijfsleven, zoals de corrupte mondkapjesdeals door verschillende volksvertegenwoordigers.

Voor de SPD is het probleem mogelijk nog groter, omdat Olaf Scholz lijsttrekker is van de partij die al jaren in crisis verkeert. In die wetenschap kwam Scholz vorig najaar met een offensief om het toezicht op de financiële sector te verbeteren, om schandalen zoals dat van Wirecard in de toekomst te verhinderen.

Meer over